Balkanboeken

Servië: Eric Williams, Avontuur in Servië.

2012-02-07T00:21:00.005+01:00

Eric Williams, Avontuur in Servië. Het Spectrum (=Prismaboeken), 1964.

Gedateerde, anticommunistische avonturenroman van een Brits oud-militair en spion, die meerdere pockets met titels als Avontuur achter het IJzeren Gordijn op z'n palmares heeft. De eerste zin van de samenvatting van wat in het Engels The borders of barbarism is getiteld zet meteen de toon: "Avontuur in Servië is het avontuurlijke verhaal van twee mensen die in een achterlijk deel van het moderne Europa in een gevaarlijke situatie verwikkeld raken (...)".

Een van de protagonisten is verbindingsofficier geweest tijdens WOII bij "de anticommunistische guerrillatroepen van Mihaelovitsj in Oost-Servië". De auteur steekt zijn sympathie voor de royalistische "Tsjetniks", die streden tegen de communisten van Tito, niet onder stoelen of banken. Opgeschreven in Koude Oorlogstijden en dan nog door een ex-militair en inlichtingenagent moet dat dan ook niet verbazen...

Servië: in de pers

2012-02-06T22:45:00.005+01:00

Nu in het onvolprezen Mo-Magazine te lezen: 'Servië wordt milder voor vrouwelijke moordenaars'.

In datzelfde magazine verscheen ook onlangs een genuanceerd want veelstemmig dossier over de Servische EU-aspiraties en de uiteenlopende meningen daaromtrent. Zie hier.

Balkanboeken in de prijzen

2012-02-06T22:27:00.003+01:00

De jonge auteur Téa Obreht (Belgrado, 1985) wint de Britse Orange Prize voor haar debuut De tijgervrouw van Galina. Een recensie door schrijver, uitgever, literair agent en Oost-Europakenner Guus Bauer leest u hier. Zie ook eerder op Balkanboeken.

Daarnaast viel Korneel De Rynck met zijn De tuin van Tito de publieksprijs van De Groene Waterman te beurt. 915 mensen brachten hun stem uit voor de Publieksprijs. Over het boek schrijft DGW: "Zeer vlotte pen, vaak ontroerend, pittig en met de nodige journalistieke afstand tot gebeurtenissen en personen. Zeker geen saaie knabbel. Na historische beschrijvingen komt telkens die trein weer piepen met een persoonlijk verhaaltje. Met mooie kleurenfoto's die een subtiel geheel maken van tekst en beeld."
Balkanboeken recenseerde het boek hier.

Balkanquote: De Standaard (31 december 2011)

2012-01-23T23:03:00.002+01:00

"In 2012 zijn de Sloveense hoofdstad Maribor (Maribor2012.info) en Guimarães in Portugal (gumaraes2012.pt) culturele hoofdstad van Europa. Voor zover we konden nagaan, verwacht de toeristische industrie geen toeristische stormloop op beide bestemmingen."

(in: De Standaard, 'Wat biedt 2012? Een vooruitblik op het nieuwe reisjaar', 31 december 2011, 1 januari 2012)

In de pers: 'Servië trekt steeds meer bezoekers uit België'

2012-01-23T22:55:00.004+01:00

"Rotterdam, 16 januari 2012

Servië trekt steeds meer bezoekers uit België

Servië is in opkomst als toeristische bestemming. Ondanks de economische malaise van de afgelopen jaren, weten steeds meer Belgen de weg naar dit land in de Balkan te vinden. In de eerste 11 maanden van 2011 steeg het aantal Belgische bezoekers met 33% ten opzichte van het voorgaande jaar. Het aantal overnachtingen van Belgische vakantiegangers in Servië steeg zelfs met 46%. De verwachting is dat deze trend zich dit jaar verder zal voortzetten. Servië zal zich dit jaar dan ook weer op het jaarlijkse Vakantiesalon in Brussel presenteren, dat van 2 t/m 6 februari in Brussels Expo plaatsvindt.

Vooral individuele vakantiegangers weten hun weg te vinden naar Servië. De hoofdstad Belgrado wordt steeds populairder als stedentrip bestemming. Belgrado kenmerkt zich als een hippe stad met veel bezienswaardigheden, maar staat vooral ook bekend om zijn vele restaurantjes, cafeetjes en zijn bruisende nachtleven. Dit jaar hebben in Belgrado weer verschillende nieuwe hotels hun deuren geopend en inmiddels vliegt ook prijsvechter Wizzair op Belgrado. Ook festivals winnen aan populariteit. Het EXIT Festival dat jaarlijks in Novi Sad gehouden wordt trekt steeds meer bezoekers uit de Benelux.

Aktieve vakanties en natuurvakanties scoren tevens goed op de Belgische markt. De afgelopen jaren heeft Servië flink geïnvesteerd in de ontwikkeling van de Donau fietsroute welke het land over bijna 700 km doorkruist. Tevens zijn diverse nieuwe wandelroutes uitgezet. Het ecotoerisme is sterk in opkomst en nieuwe plattelandsaccommodaties rijzen overal als paddenstoelen uit de grond.

Cultuurliefhebbers komen in Servië zeker ook aan hun trekken. Servië heeft een rijke byzantijnse cultuurhistorie en telt honderden middeleeuwse kloosters. Daarnaast vormde Servië lange tijd de noordgrens van het Romeinse rijk en heeft hierdoor een schat aan Romeins erfgoed. De afgelopen jaren zijn een aantal culturele routes ontwikkeld die het culturele erfgoed van Servië met elkaar verbinden.

Verschillende touroperators en reisagenten hebben Servië inmiddels in hun reisprogramma’s opgenomen. Daarnaast worden er steeds meer nieuwe producten en gespecialiseerde reizen ontwikkeld die inspelen op de wensen van de huidige vakantieganger. Voorbeelden hiervan zijn culinaire rondreizen, camper rondreizen, fietstochten door de hoofdstad Belgrado en nightlife tours.

Dit jaar jaar zal Servië weer vertegenwoordigd zijn op het jaarlijkse Vakantiesalon van Brussel van 2 t/m 6 februari a.s. en zijn aanbod aan het publiek en de reisindustrie presenteren. De stand van Servië bevindt zich in paleis 5, standnummer 5421. Servië zal tevens vertegenwoordigd zijn op de Brussels Travel Top op donderdag 2 februari."

(tekst: Dennis van der Avoort, Europe Destination Marketing)

Skopje: Abdelkader Benali, Citybooks.

2012-01-05T20:28:00.003+01:00

De Nederlandse schrijver Abdelkader Benali verbleef afgelopen zomer twee weken in de Macedonische hoofdstad Skopje in het kader van het literaire residentieproject Citybooks, een initiatief van het Vlaams-Nederlandse huis De Buren.

Zijn tekst Beeld van een gewapende strijder op een paard leest u hier.

Joegoslavië: Korneel De Rynck, De tuin van Tito.

2011-12-29T21:39:00.013+01:00

Korneel De Rynck, De tuin van Tito. Een reis langs de spoorlijn Belgrado - Sarajevo. Foto's Frederik Buyckx. EPO, 2011.

Het was in ons taalgebied even wachten op een eerste panoramisch boek over ex-Joegoslavië dat een huidige stand van zaken presenteert. Ja, er waren sporadisch journalistieke reportages, er zijn de blogs en er zijn tijdschriften als het onvolprezen Donau, die de vinger aan de pols houden bij de actuele gebeurtenissen en evoluties in de Balkan. Maar sinds de academische maar goed te verteren boeken van professor Raymond Detrez uit de jaren '90 en Stefan Blommaerts laatste Balkanboek De ondergang van Slobodan Milošević (2003) is er zo goed als niets substantieels over de regio verschenen. (Laten we echter Johan de Boose niet vergeten!)

Nu is er dan het boek van de jonge historicus Korneel De Rynck die naar aanleiding van de heropening van de treinverbinding Belgrado-Sarajevo ter plaatse ging om een huidige stand van zaken op te maken. Op 13 december 2009 werd namelijk de oude, Joegoslavische spoorlijn die de huidige Servische hoofdstad verbindt met de Bosnische hoofdstad opnieuw in dienst genomen, nadat die begin jaren negentig door de oorlog was afgeschaft. Er is veel veranderd en de rit is bijwijlen een surrealistische ervaring. De Rynck (p.13):

"De rit gaat niet meer door één land, maar door drie verschillende: Servië, Kroatië en Bosnië. (...) Eén treinstel, de restauratiewagon, wordt geleverd door de Servische spoorwegen, één passagierswagon komt van de spoorwegmaatschappij van de Bosnische Republika Srpska, de andere van de Federatie van moslims en Kroaten. Een Servische locomotief rijdt tot de Kroatische grens, waar de Kroaten het overnemen tot aan de grens met Bosnië. Daar hangt de Republika Srpska, de eerste deelstaat van Bosnië, haar motor aan de wagons. Midden in Bosnië, in Doboj, op de overgang naar de Federatie, wordt er een locomotief van de Kroaten en moslims aangekoppeld (...) Roken op de trein mag in Servië en Bosnië maar is strafbaar in Kroatië. Telkens komen nieuwe conducteurs de trein op (...) Het gevolg: de reis duurt vandaag geen zes maar negen uur. Een achteruitgang in een tijd van snelheid en uniformisering."

De Rynck spoort mee door de drie landen, praat met de medereizigers en stapt op verschillende plaatsen uit om de temperatuur te meten. Maar niet voordat hij de lezer eerst een uitgebreide les Yu-geschiedenis geeft. Daardoor valt het boek eigenlijk uiteen in twee grote delen: een historisch overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen en protagonisten die uiteindelijk leidden tot de oorlogen van de jaren negentig en vervolgens de ontmoetingen onderweg met kleine en grote mensen (de vorige Kroatische president Stjepan Mesić, een oud-adviseur van wijlen Slobodan Milošević, Tito's kleindochter Svetlana) ter plaatse. In het eerste deel is vooral de lezer De Rynck aan het woord (zie daarvoor de uitgebreide bibliografie achteraan het boek), in het tweede deel luistert de journalist naar de lokale inwoners.

De verkenningen van de plaatsen waar de Rynck halt houdt blijven oppervlakkig (zie vooral vertrekplaats Belgrado) maar ze geven de lezer wel uiteenlopende snuifjes lokale sfeer, zoals het multi-etnische mozaïek dat de Vojvodina is of Novi Sad in tijden van vallende Navo-bommen (in 1999; "alsof Gent onder Navo-vuur zou liggen", schrijft De Rynck die zich opvallend goed thuis voelt in dit Servische Athene van het noorden) of het Kroatische Vukovar dat nog deels in puin ligt (en blijkbaar hetzelfde puin van bij mijn bezoek aan de stad in 2005!).

De Ryncks gesprekken met de inwoners van de Bosnische steden Doboj, Tuzla, Travnik illustreren de actuele discussies over de kloof tussen de verschillende bevolkingsgroepen (met als extreemste voorbeeld een gescheiden crèche in Vukovar, waar Servische en Kroatische baby's niet samen mogen spelen), over de problematische opvang van de oorlogsvluchtelingen, over de (geringe) invloed van de islamextremisten (de Wahabieten), over Joegoslavisme en nationalisme. Een van de concluderende observaties is dat er niet zozeer sprake is van haat tegenover de Ander, wel van een segregatie in de maatschappij: er wordt niet mét, maar naast elkaar geleefd.

Op het einde van zijn reis, die begon met een bezoek aan het graf van Tito in Belgrado, maakt De Rynck de cirkel mooi rond door in Sarajevo op bezoek te gaan bij Tito's kleindochter Svetlana Broz. Ze is een erg geëngageerde vrouw die middels een ngo jongeren burgerschap aanleert, op de gevaren van het nationalisme wijst en democratische waarden promoot, daarbij niet gehinderd door haar nostalgie naar het oude Joegoslavië.

Dat het boek dit jaar verschijnt is geen toeval. Het is namelijk twintig jaar geleden dat met de onafhankelijkheidsverklaringen van Slovenië en Kroatië in juni 1991 de Joegoslavische successieoorlogen begonnen. De landelijke pers onthaalde het boek erg positief (zie daarvoor De Rynck).

Er komt hier en daar echter ook kritiek op het boek ("een gemiste kans"), o.m. op deze blog (zie eerdere berichten), maar het boek is wat het is, me dunkt. Wie de regio wil ontdekken en wil (her-)lezen over hoe het misliep in de jaren negentig en wat de gevolgen daarvan zijn vandaag de dag, die vindt bij De Rynck zijn gading. Voor de Balkanliefhebbers onder ons blijft het wachten op een boek dat de stereotypes eens aan de kant schuift, de obsessie voor de jaren negentig achterwege laat en een gepassioneerd verhaal biedt over de rijke cultuurgeschiedenis (beeldende kunst (Lepenski vir! de naïeven!), literatuur (de poëzie!), muziek (sevdalinka!), religie (de Bogomielen!)...) die al te vaak onbekend blijft in onze contreien. Iets voor 2012?

Balkanquote: Koen Vidal (De Morgen)

2011-12-29T21:33:00.003+01:00

"Generaal Dabi [speelde een sleutelrol bij de conflicten in Zuid-Soedan en Darfur, twee oorlogen die samengeteld 2,3 miljoen levens eisten] op waarnemersmissie naar Syrië sturen om mensenrechtenschendingen te onderzoeken, is zowat hetzelfde als de Bosnisch-Servische generaal Ratko Mladic aanstellen als CEO van Amnesty International."

(uit: De Morgen, 29 december 2011, p.2)

Reclame: maandag 19 december in De Warande, Turnhout: Marijan Bilić en Sven Peeters over Servië

2011-12-11T23:30:00.002+01:00

"Kennismaken met de Balkan, persoonlijke verhalen uit Servië
Balkanfestival

Marijan Bilic is een jonge man, geboren in België uit Kroatische ouders. Hij heeft Politieke Wetenschappen gestudeerd en behandelde de “Burgeroorlog in ex-Joegoslavië“ in zijn thesis. Marijan begeleidt nieuwkomers die hun inburgeringstraject in Atlas (Huis van diversiteit van Antwerpen) moeten doorlopen en werkt voornamelijk met mensen uit ex-Joegoslavië en de Romagemeenschap.

Hij laat je samen met zijn goede vriend Sven Peeters kennismaken met Servië. Sven heeft Germaanse Talen gestudeerd en werkt als leraar Nederlands bij Cité. Hij heeft gedurende anderhalf jaar Nederlandse lessen gedoceerd aan de universiteit van Belgrado en schreef een boek over de cafés van Belgrado.

i.s.m. Vormingplus Kempen en Provincie Antwerpen"

Deze en alle verdere info op: warande.be

Balkanquote: Peter Buwalda

2011-12-11T21:16:00.004+01:00

[uit een interview met de geprezen debutant Peter Buwalda die de bestseller Bonita Avenue schreef, in De Morgen, 10 december 2011, p.46]

"Het benepene, het victoriaanse weegt nog altijd zwaar op ons. Ik moest denken aan Bill Clinton terwijl ik dit schreef. Toen hij Kroatië aan het bombarderen was, kreeg hij het hele congres over zich vanwege Monica Lewinsky. Daar werd zwaarder aan getild."

Quizvraag: waarom en wanneer precies werd Kroatië door de Amerikanen gebombardeerd?

Antwoord: men leze Franklin De Vrieze, De Kosovo-Diplomatie. Waarom de voorspelde oorlog niet werd voorkomen. Pax Christie Vlaanderen, 2000, waarin het onder meer gaat over de Lewinsky-factor in het Kosovo(!)-conflict.

Reclame: laatste week: Balkanboeken op 'Penser la Yougoslavie 20 ans après'

2011-12-11T20:50:00.009+01:00

U hebt nog een kleine week tijd om te gaan kijken naar de expositie 'Penser la Yougoslavie 20 ans après' in de Allende-zaal van de ULB, die afloopt zaterdag 17 december.

Balkanboeken ligt er vertegenwoordigd op twee lessenaars in de Joego-klas in de vorm van een reeks oude Nederlandstalige Joegoslavië-gidsen. Verder is het op de expo ook uitkijken naar objecten uit de persoonlijke collectie van Tito, die speciaal werden overgevlogen uit het Joegoslavië-archief in Belgrado. Helaas zijn daar hieronder geen foto's van te zien, omdat de foto's werden genomen op de openingsreceptie, toen die fameuze stukken nog stonden te wachten bij de douane van Zaventem. Kijkt u wel eens rustig naar andere Joegoprullaria en boekuitgaves allerhande.

Meer info op yougoslavie.be.

ANNULATIE: woensdag 7 december: Balkanboeken over Belgoslavië te gast in Brussel

2011-12-04T15:46:00.002+01:00

Bericht van de organisatie:

"Ten gevolge van onvoorziene problemen van organisationele aard, moet het debat "Journalisme et nationalismes: de l'ex-Yougoslavie aux crises belge et européenne" afgeschaft worden, waaraan U vriendelijk aanvaard had op 7 december bij IHECS deel te nemen.

Afdeling Journalistiek - IHECS"

Belgrado: Peter Vermeersch, dagboek.

2011-12-03T00:55:00.002+01:00

Peter Vermeersch (Brugge, 1972) is Slavist, academicus, dichter en momenteel Belgradobezoeker.

Zijn dagboek kan je hier lezen: Brieven uit Bosvoorde.

Reclame: woensdag 7 december: Balkanboeken over Belgoslavië te gast in Brussel

2011-12-03T00:32:00.003+01:00

Balkanboeken geeft bij het debat «Les journalistes aux prises avec les nationalistes : des guerres de Yougoslavie aux crispations de la Belgique» (Journalisten versus nationalisten: van de Joegoslavische oorlogen tot de Belgische strubbelingen) een korte inleiding onder de titel 'Van Joegoslavië naar Belgoslavië', een aangepaste lezing van de paper die eerder in Belgrado werd voorgesteld.

Het debat wordt in het kader van Penser la Yougoslavie 20 ans après georganiseerd in het IHECS (Institut des Hautes Etudes des Communications Sociales). O.a. VRT-journalist Ivan De Vadder en De Morgen-redacteur Koen Vidal zullen deelnemen aan de discussie.

"Rencontre - débat avec Francis Van de Woestyne (journaliste politique à La Libre), Ivan De Vadder (journaliste politique à la VRT), Jean-Pierre Jacqmin (directeur de l’Information à la RTBF) et Koen Vidal (responsable du service International du Morgen).
En marge du cycle de conférences, débats et expositions "Penser la Yougoslavie, 20 après", organisé par l'ULB. Télécharger le programme complet.
Toutes les infos sont également disponibles sur le site: www.yougoslavie.be

Infos pratiques
Quand? Mercredi 7 décembre 2011 à 20 heures / woensdag 7 december, 20u
Où? IHECS - Auditoire Velge (2ème étage) / IHECS, Velge Auditorium, 2de verd
Rue de l’Etuve 58-60 1000 Bruxelles / Stoofstraat 58-60, Brussel
Entrée libre / Toegang gratis"

(bovenstaande Franstalige tekst is te lezen op IHECS)

Reclame: 10 december: Balkanboeken interviewt Korneel de Rynck (De tuin van Tito)

2011-12-01T16:44:00.003+01:00

"Korneel De Rynck over De tuin van Tito
zaterdag 10 december om 14u.

Sven Peeters, specialist Oost-Europese literatuur en auteur van Het Kafanatribunaal, in gesprek met Korneel De Rynck over zijn boek De tuin van Tito.

De trein van Belgrado naar Sarajevo is sinds de opsplitsing van Joegoslavië opgeheven, stations platgebombardeerd. Na 18 jaar rijdt hij weer en de jonge auteur volgt het traject door de kleine dorpen en de vergane glorie van wat niet zo lang geleden cultuurhoofdsteden waren. Hij praat met jong en oud, hij duikt in krantenarchieven en andere bronnen en maakt van zijn reportage een waardevol document dat in geschiedenisklassen van hedendaags onderwijs zou thuishoren. Zeer vlotte pen, vaak ontroerend, pittig en met de nodige journalistieke afstand tot gebeurtenissen en personen. Zeker geen saaie knabbel. Na historische beschrijvingen komt telkens die trein weer piepen met een persoonlijk verhaaltje. Met mooie kleurenfoto's die een subtiel geheel maken van tekst en beeld."

Deze tekst, verdere links en praktische info vindt u op De Groene Waterman.

Voor meer info en recensies van het boek, zie de blog van De Rynck.

Reclame: Penser la Yougoslavie 20 ans après

2011-12-01T16:31:00.004+01:00

Op vrijdag 2 december van 18 tot 21u, in zaal Allende van de ULB, vinden voordrachten plaats van surrealistische Joegoslavische poëzie, in het Nederlands en het Frans, door het Collectief Skart en Edicija Jugoslavija.

Op zaterdag 3 september, vanaf 12u, op dezelfde locatie, ontmoeten Belgen en Joegoslaven elkaar om te debatteren over natievorming, nationaliteit, met als uitgangspunt: Joegoslavië, een universele configuratie?

Meer info op www.yougoslavie.be

Reclame: Penser la Yougoslavie 20 ans après

2011-11-10T00:13:00.004+01:00

Vanaf volgende week vinden op de Université Libre de Bruxelles (ULB) allerlei actviteiten plaats naar aanleiding van het uiteenvallen van Joegoslavië twintig jaar geleden. Zo is er onder meer een expositie, een internationale conferentie, debatten met artiesten en journalisten. Hieronder alvast de website met het programma. Binnenkort volgt meer informatie, ook over de deelname van Balkanboeken aan dit ambitieuze project.

Meer info op www.yougoslavie.be

Balkanquote: Arnon Grunberg

2011-11-06T21:10:00.004+01:00

"Beste koning, vanuit Afghanistan wil ik u berichten dat u niet moet denken dat de Balkan nooit verder noordwaarts zal komen dan de Oostenrijkse stad Graz."

(uit 'De mailbox van Arnon Grunberg' (Humo nr. 3712, 25 oktober 2011), een brief aan koning Albert II getiteld 'Broedertwist', na gesprekken die Grunberg had met Belgische militairen in Afghanistan, waaruit hij onder meer onthoudt: "Vlaamse militairen zouden met meer hartstocht op hun Waalse collega's schieten dan op de Taliban".)

Reclame: 14 november: 'Balkan voor dummies' door Marijan Bilić en Sven Peeters te Mechelen

2011-11-06T20:56:00.005+01:00

Uit de aankondiging:

Maandag 14 november 2011
Balkan voor dummies, door Marijan Bilic en Sven Peeters

De landen van de Westelijke Balkan worden meestal geassocieerd met de burgeroorlogen van de jaren 1990. Deze lezing belicht de oorzaken en de aanleiding van dit conflict. Na de lezing is er ruimte voor vragen en discussie en wordt er een drankje en hapje geserveerd.
Marijan Bilic is van Kroatische afkomst en studeerde Politieke Wetenschappen. Sven Peeters is leraar NT2 en freelance schrijver.

OPGELET ! Omdat de lezing plaatsvindt in de ambtswoning van de gevangenis van Mechelen moet u verplicht uw identiteitskaart meenemen. Gelieve ook op voorhand bij de inschrijving uw contactgegevens door te geven.

19.30 – 20.45u
Locatie: Ambtswoning gevangenis Mechelen, Liersesteenweg 2, 2800 Mechelen

Zondag 4 december 2011
De smeltkroes ontrafeld. Een cultuurhistorische benadering tot de Balkan samenleving.De Balkan is voor velen het symbool van een wild en exotisch gebied op de rand van Europa, een kruispunt van beschavingen. Dit leidt vaak tot veralgemeningen en clichés, zowel in de richting van verheerlijking als van doemdenken. Deze lezing belicht de diversiteit van de Balkan. Ze wordt afgesloten met een hapje en drankje.
Pieter Troch is verbonden aan de Vakgroep Slavistiek en Oost-
Europakunde van de Universiteit Gent.
10 – 12u
Locatie: Bibliotheek Mechelen, Moensstraat 19, 2800 Mechelen

Info en inschrijvingen:
Vormingplus regio Mechelen
T 015 43 21 20 • www.vormingplusregiomechelen.be
Gratis deelname

(foto (sp) Knez Mihajlova, Belgrado, juli 2006)

Balkanquote: Bob Mendes

2011-11-03T15:32:00.002+01:00

[uit de Nieuwsbrief van misdaadauteur Bob Mendes, 1 november 2011]

"Dat tijdens vakanties in Servië boeken worden gelezen en becommentarieerd blijkt uit een leuke intro in het gastenboek afkomstig van het Bed and Breakfast Guesthouse in Vinca - Serbia.

waarvan hierna kopie

Sandra Kiala
Plaats:
Serbia(ex Joegoslavia)
Maandag, 31. October 2011 19:47

Beste Bob,

bedankt voor zoveel uren leesplezier.
Mijn vakantiegasten hier in de Bed & Breakfast lezen regelmatig jou boeken en s'ochtends aan het ontbijt word vaak over jou nagepraat.
Ik probeer naar de boekenbeurs te komen en zou graag een paar gesigneerde boeken willen.Hopelijk komen er nog heel veel nieuwe boeken.
Sandra

---------------------------------
Bob:
Lieve Sandra,
Zaterdag 5 en zondag 6 november ben ik op de boekenbeurs van 14u tot +- 17u30 en ik hoop je dan te mogen ontmoeten. Nog liever zou ik de boeken in je gastenverblijf in het mooie Servië komen signeren, maar met een hond die te oud wordt om alleen te laten zit dat er (voorlopig?) niet in. Bedankt voor de belangstelling, ook aan je vakantiegangers.
Hartelijke groet,"

Reclame: Balkanmuziek in De Roma, Antwerpen

2011-10-28T21:46:00.002+02:00

Reclame: Balkanboeken presenteert

2011-10-26T21:53:00.004+02:00

Op maandag 14 november zullen Marijan Bilić en Sven Peeters een avond lang een inleiding tot de Balkan geven in Mechelen (organisatie Vormingplus), onder de titel: 'Balkan for dummies'. Voorlopige, zeer schaarse info hier, maar details volgen snel.

Op zaterdag 10 december zal Sven Peeters Korneel De Rynck interviewen over zijn boek De tuin van Tito (EPO) in boekhandel De Groene Waterman, Antwerpen.

Op maandag 19 december zullen Marijan Bilić en Sven Peeters in CC De Warande in Turnhout komen praten over Servië. Meer, voorlopige info hier.

Balkanquote: Rodaan Al Galidi

2011-10-20T01:20:00.004+02:00

"Mijn penis is een aartshertog,
mijn hart Sarajevo.
Ze vermoorden elkaar,
denken niet aan mij of aan de zon
- ach, de zon.
In een ander gedicht zal ik
over haar vertellen."

(uit het gedicht 'De Eerste Wereldoorlog van de penis van Zorro', uit De herfst van Zorro, Meulenhoff, 2006)

Albanië: in de pers

2011-10-20T01:11:00.002+02:00

Fort Europa blijft slachtoffers maken. Als het niet in de Middellandse Zee is, dan wel op het traject van de Eurostar.

Tijdens een gedwongen terugrit naar België heeft een 22-jarige Albanees, die de toegang tot Brittannië werd geweigerd wegens gebrek aan papieren, zich van de 140km/u snelle Eurostar te pletter gegooid. Hij was erin geslaagd de deur van de voortsnellende trein te openen. Het was niet duidelijk of de man wilde ontsnappen of zelfmoord wilde plegen.

Meer info hier.

Kroatië: Nicol Ljubić, Zeezwijgen.

2011-10-20T00:53:00.004+02:00

Nicol Ljubić, Zeezwijgen. Vertaald door Nelleke van Maaren. Babel & Voss, 2011.

Nicol Ljubić (Zagreb, 1971) is dan wel in Kroatië geboren, hij heeft vooral in het buitenland gewoond. De oorlogen in de jaren negentig heeft hij vanop een afstand gevolgd, maar ze vormen wel de achtergrond in deze tweede roman van Ljubić. Daarin wordt protagonist Robert verliefd op een meisje wier vader voor het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag moet verschijnen wegens vermeende oorlogsmisdaden. Het vormt de aanleiding om te filosoferen over schuld, over perceptie en de dubieuze rol daarin van de media, die hier stevig worden bekritiseerd. Of zoals de titel van de lovende De Morgen-recensie door Fleur Speet (19 oktober 2011) luidt: 'Hoe vrij ben je om te oordelen over goed en kwaad?'.

Een fragment leest u hier.

Reclame: Slavoj Žižek en collega-auteurs in Brussel

2011-10-20T00:39:00.006+02:00

Op uitnodiging van Het Beschrijf komt de beruchte, uit Slovenië afkomstige filosoof Slavoj Žižek naar Brussel. Daar zal hij in zijn toespraak tot het publiek van de Europese hoofdstad, getiteld 'The Struggle for European Legacy', nieuwe stellingen innemen over de politieke, culturele en economische toekomst van Europa. Een niet te missen gelegenheid om deze grootheid aan het werk te zien!

Praktisch:
maandag 28 november, 20.30u, in de Bozar, 6-8 euro toegang

Meer info op Het Beschrijf.

Het Beschrijf meldt verder nog dat dit najaar de Kroatische Edo Popovic en de bekende Sloveense schrijver Drago Jančar in residentie in Brussel zullen verblijven.

Reclame: 21-23 oktober Balkanfestival in het Zuiderpershuis, Antwerpen

2011-10-20T00:31:00.002+02:00

Op vrijdag 21/10, zaterdag 22/10 en zondag 23/10 kan je in het Zuiderpershuis genieten van een feest in ware Balkanstijl!

Op het programma:
21/10 : Fanfare Ciocarlia , Sarah Chebaro en afterparty met DJ Kara Roma
22/10 : Kadrievi Orkestra, Sarah chebaro, Yella Gipsy Queens en afterparty met de Balkan Hotsteppers
23/10: Balkanbrunch met journalist Stefan Blommaert en schrijver Marko Vidojkovic.

Meer info zie Balkanfestival en Facebook.

Reclame: Servisch Oktoberfest in Brussel

2011-10-15T20:09:00.005+02:00

De Nobelprijs Literatuur gaat (niet) naar Dobrica Ćosić.

2011-10-13T00:28:00.009+02:00

Met een webpagina die als twee druppels water leek op de echte website van het Nobelprijscomité, maakten Servische nationalisten afgelopen donderdag, anderhalf uur voor de officiële bekendmaking, hun winnaar van de Nobelprijs Literatuur al bekend. Die eer viel de notoire Servische intellectueel Dobrica Ćosić te beurt.

Ćosić (1921) was Tito- en vervolgens Slobodan Milošević-aanhanger, lag mee aan de basis van het beruchte Memorandum van de Servische Academie uit 1986 (waaruit Milošević kon putten voor zijn destructieve nationalistische politiek) en werd in 1992 president van de Federale Republiek Joegoslavië (Servië en Montenegro). Later zou hij Milošević afvallen, hoewel hij tot op de dag van vandaag de Bosnische acties onder leiding van Ratko Mladić blijft goedkeuren.

Ik kocht een paar jaar geleden in Belgrado een Engelse vertaling van zijn epische werk This land, this time (Harcourt, 1983), uitgegeven in een box met daarin vier volumes. De romans beschrijven de al even verschrikkelijke als heroïsche tijden voor Servië tijdens WOI.

Meer info over deze fake-Nobelprijs, hier.

ps (20 oktober) Zoals de reactie hieronder al aangaf, ging het inderdaad niet om een actie van nationalisten, maar van webactivisten die met deze grap wilden aanklagen dat er wel degelijk mensen zijn die Ćosić beschouwen als een ernstige kandidaat voor de Nobelprijs, zie hier.

Wablieft: interview met Radovan Karadžić

2011-10-11T00:26:00.008+02:00

"De duidelijkste krant" Wablieft, die voor zwakkere taalgebruikers in eenvoudig Nederlands wordt geschreven, had vorige week een primeur. Zij mochten als eerste krant een exclusief interview afnemen met Radovan Karadžić.

Kan en mag dat, vraagt Wablieft zich af in een kaderstukje bij het interview. Jawel, na maanden geduld, als het per email gebeurt en als er niks over het gerechtelijk dossier wordt gezegd. Het levert een op z'n minst gezegd merkwaardige gesprek op met de van oorlogsmisdaden verdachte Serviër, die momenteel in Den Haag op z'n proces wacht.

Zo heeft Karadžić begrip voor de enorme internationale druk die de Servische regering ertoe noopte alle oorlogscriminelen uit te leveren. Hij vindt het jammer dat het samenleven in Bosnië niet wil lukken (en legt de schuld daarvoor bij de moslims). Hij vindt dat Europa er beter aan zou doen Rusland te vriend te houden en Afrika op te waarderen "in plaats van nieuwe oorlogen te zoeken". Karadžić vindt het jammer dat hij geen vijf kinderen heeft en het maakt hem ongelukkig dat hij momenteel geen tijd meer heeft om poëzie te schrijven. Over de openbare hoofdaanklager, de Belg Serge Brammertz, zegt hij: "Hij is met politiek bezig, niet met mijn zaak".

De laatste twee vragen van Wablieft zijn de volgende:

"Hoe hoopt u dat mensen zich u herinneren?
Hopelijk herinnert mijn familie me als een goede vader, grootvader en een redelijke echtgenoot. Ik hoop dat mijn patiënten aan me denken als een zorgende dokter en mijn vrienden als een oprecht en trouw iemand. En ik hoop dat mijn volk me zal zien als een toegewijde leider die niet aan zichzelf dacht.

Hebt u nog een boodschap voor onze lezers?
Vertrouw niet te veel wat je leest in kranten of hoort op tv of op de radio."

U bent dus gewaarschuwd als u zo dadelijk het interview hier leest!

Reclame: op de borrel bij Eulex

2011-10-06T00:58:00.002+02:00

Joegoslavië: Korneel De Rynck, De tuin van Tito.

2011-10-02T02:29:00.005+02:00

Korneel De Rynck, De tuin van Tito. Een reis langs de spoorlijn Belgrado-Sarajevo. [Met foto’s van Frederik Buyckx], EPO, 2011.

Op 5 oktober a.s. publiceren de nog erg jonge historicus (°1986) Korneel De Rynck en De Standaard-freelancefotograaf Frederik Buyckx, die eerder een fotoboek publiceerde over Albanië (Moving Albania), een reisverslag van de sinds 2009 weer in gebruik genomen spoorlijn die Belgrado met Sarajevo verbindt. Hieronder de promotekst zoals die op de site van uitgeverij EPO te vinden is.

"Eind 2009. Voor het eerst in achttien jaar rijdt er een trein van Belgrado naar Sarajevo, van de huidige Servische naar de Bosnische hoofdstad. De verbinding was in 1991 stilgevallen: het Joegoslavië van voormalig president Tito viel uiteen, vier jaar lang woedde een oorlog tussen Serviërs, Kroaten en moslims. Nu is de intercity terug. Is het een teken van verzoening?

Korneel De Rynck reist langs de spoorlijn, dwars door Servië, Kroatië en Bosnië, langs plaatsen die herinneren aan dood en vernieling. Hij blikt terug op wat er toen is gebeurd en kijkt wat er sinds het einde van het conflict is veranderd.

Onderweg praat hij met mensen in de trein en in de dorpen en steden bij het spoor. Met Tito’s kleindochter, de vorige Kroatische president, de oud-adviseur van Milosevic. Maar ook met Zoran, die een kerk bouwde omdat hij de oorlog overleefde, met de voetballende imam van Doboj, de verkoper van Mladic-kalenders en de directrices van een gesegregeerd kinderdagverblijf in Vukovar.

Een verhaal over een trein, over sporen van verzoening, blijvende vijanden en hernieuwde vriendschappen.

Met de steun van het Fonds Pascal Decroos voor Bijzondere Journalistiek en het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten (Nederland).

’Een mooie, eerlijke en gevoelige beschrijving van het leven in de post-Joegoslavische landen. Het boek geeft de sfeer op de Balkan vroeger en vandaag voortreffelijk weer, met respect voor alle bevolkingsgroepen, en vooral voor de gewone mensen die het pad van de auteur hebben gekruist. Een relaas dat leest als een trein.’ – Stefan Blommaert, VRT-journalist en Oost-Europa-kenner"

Een uitgebreide bespreking volgt later.

Balkan: Literature in Flux

2011-10-02T01:04:00.003+02:00

Onder het motto dat literatuur moet vloeien om langsheen verschillende culturen lezers te bereiken hebben een aantal Donau-landen het literaire project Literature in Flux gelanceerd. Nog tot eind oktober organiseren Oostenrijk, Slovakije, Hongarije, Kroatië, Servië, Roemenië en Bulgarije lezingen en debatten waarbij wordt nagedacht over hedendaagse literatuur in Europa, met als leidraad de Donau die West-Europa verbindt met het 'andere' Europa.

Het project krijgt de ondersteuning van het Europese netwerk Halma, de koepelorganisatie van literaire centra uit heel Europa.

Auteur Johan de Boose, zie eerder op Balkanboeken, leest op 20 oktober voor in Boedapest. Meer details over het programma leest u op de Literature in Flux.

Reclame: schilder Goran Djurović in Antwerpse Galerie Zuid

2011-10-02T00:47:00.002+02:00

Nog tot 15 oktober kan je in Galerie Zuid, Pacificatiestraat 34 te Antwerpen, gaan kijken naar recent werk van de Servische schilder Goran Djurović. Balkanboeken besprak eerder een catalogus van de kunstenaar uit Belgrado, toen die in 2009 exposeerde in het Gentse Dr. Guislainmuseum.

Een flink aantal werken kan je bekijken op de website van Galerie Zuid: hier.

Balkan: Théa Obreht, De tijgervrouw van Galina.

2011-10-01T23:44:00.004+02:00

Théa Obreht, De tijgervrouw van Galina. Uit het Engels vertaald door Anke ten Doeschate. Signatuur, 2011.

De Nederlandse vertaling van het Engelstalige debuut van wonderBalkanmeisje Théa Obreht is nu ook uit.

Meer info over het boek en de auteur kon je eerder op Balkanboeken lezen.

Een voorpublicatie kan u hier lezen.

Triëst: 'Trieste: vergeten wereldstad' (Grande)

2011-10-01T23:07:00.004+02:00

Hoewel het reismagazine Grande al jaren aan de lopende band Italië-reportages produceert, is er bij mijn weten nog nooit een uitvoerig stuk gewijd aan Triëst. Dat komt in de eerste plaats omdat Grande vooral braafjes de platgetreden paden volgt. Maar nu Triëst wel een prominente plek krijgt in het recentste Italië-herfstnummer, staat de tekst vol onduidelijkheden en, vooral, storende taalfouten. Hallo, eindredactie?

Na lezing van de eerste pagina (voor de helft foto) zit ik al aan minstens vier taalfouten, waardoor ik veel zin heb het magazine bij het oud papier te gooien. Het is duidelijk dat de redacteur (of eindredacteur?) een probleem heeft met het adjectief, wat ook verder in de tekst blijkt. In de tweede tussentitel wordt het karststadje Opicina vermeld maar ik moet pagina's geduld oefenen tot de laatste paragraaf om daar één zin over Opicina te lezen. De auteur slaagt erin een instituut als Caffè San Marco te omschrijven als een "bar", waar je je intellectuelen als "Charles" (sic!) Hemingway kan inbeelden. Het is duidelijk dat hij van literatuur geen parmezaan heeft gegeten, laat staan dat hij Claudio Magris had kunnen vermelden. Of Rainer Rilke, James Joyce, Italo Svevo, Benno Barnard, Stefan Hertmans, Jan Morris, enzovoort, allemaal mensen die in Triëst hebben gewoond en er mooie dingen over hebben geschreven.

Maar goed, dit is geen cultuurhistorisch essay, we moeten deze tekst lezen als toerist. Is het artikel informatief? Jawel, voor de niets vermoedende reiziger-in-spe. Werkt het enthousiasmerend? Absoluut niet. Daarvoor is het te slordig en weinig respectvol geschreven. Een gemiste kans, dus.

Nota: Enkele jaren geleden werd de schrijver dezes voor een toenmalige Grande-rubriek over Belgen in het buitenland gevraagd om enkele impressies en foto's van Belgrado te leveren. Na veel vijven en zessen besloot de redactie om over Belgrado niks te publiceren wegens "te avontuurlijk".

Vrijdag 7 oktober: Servië-lezing door Marijan Bilić en Sven Peeters

2011-09-21T23:30:00.004+02:00

Op vrijdag 7 oktober zullen Marijan Bilić en ik een gesprek hebben over Servië in het kader van het Antwerpse Balkanfestival dit najaar. Samen met andere gasten uit Albanië, Kroatië en Roemenië brengen we persoonlijke verhalen uit de Balkan, met name Servië.

Praktisch:
vrijdag 7 oktober, van 19.30 tot 22u
Het Stadsmagazijn, Keistraat 5-7, 2000 Antwerpen
toegang gratis, Balkancafeetje achteraf
inschrijven via 03-292.63.80 of het.stadsmagazijn@stad.antwerpen.be

Meer info vindt u op de site van organisator Vorming Plus Antwerpen.

Op maandag 19 december houden we ons verhaal opnieuw in De Warande, Turnhout. Meer info vind je hier.

(foto: deze bron)

Kosovo: Kristien Bonneure in Mo-Magazine

2011-09-21T23:19:00.003+02:00

Onder de titel 'Doe de Kosovo' moet journaliste Kristien Bonneure aan de vooravond van het indienen bij de VN van de Palestijnse onafhankelijkheidsvraag terugdenken aan de periode toen de Kosovaren eenzijdig hun onafhankelijkheid uitriepen.

"Ik blijf erbij dat de Kosovaarse onafhankelijkheid onontkoombaar was. Net als de Palestijnse. Wat verwachten we eigenlijk?" schrijft ze. Het hele opiniestuk kan u hier lezen.

Balkanquote: P.F. Thomèse

2011-08-19T10:53:00.005+02:00

"Voorheen was dit de drukke winkelstraat in het centrum, erachter lagen de overdekte markthallen. Nu wordt het door het leger een 'sterilization area' genoemd en de weg een 'sterile road', legt Yehuda uit. Steriel in de betekenis van: bacterievrij. En bacteriën zijn hier Palestijnen. Zorgvuldig gekozen woorden als onderdeel van de militaire strategie.

De cameraploeg heeft zijn spullen uitgepakt en schiet gretig beelden, de locatie is inderdaad fotogeniek. Het zou evengoed in de heuvels van Kosovo kunnen zijn of ergens in Tsjetsjenië - vandaar dus dat het bruikbaar materiaal oplevert. Iedere kijker zal het onmiddellijk determineren als oorlogsgebied”

(over zijn bezoek aan Hebron, in Grillroom Jeruzalem, Contact, 2011, p.44)

Reclame: The life and death of Marina Abramović (theater)

2011-08-15T23:07:00.005+02:00

De Antwerpse cultuurtempel De Singel pakt eind juni 2012 uit met de voorstelling 'The life and death of Marina Abramović' in een regie van Robert Wilson, in samenwerking met de Joegoslavische performance-kunstenares (zie eerder) en met de muzikale ondersteuning van Antony Hegarty, bekend van Antony & The Johnsons.

Meer info, tickets en een preview vindt u hier.

Een ander fragment vindt u hier en hier hoort u euh ... Lady Gaga Abramović bewieroken.

(foto Copyright De Singel)

Reclame: het Antwerpse najaar = vier maanden Balkanfestival

2011-08-15T22:28:00.003+02:00

"Het Balkanfestival werpt vier maanden lang een blik op de rijke cultuur en geschiedenis van de Balkan. Ga mee op verkenningstocht langs muziek, dans, film, literatuur, tentoonstellingen, kookworkshops en gesprekken met experts.

Op 3 september geeft de populaire Servische brassband Boban i Marko Markovic de aftrap in het Openluchttheater Deurne. De band componeerde onder andere muziek voor Emir Kusturica's films en viel in de prijzen op het Guca Brass Festival in Servië.

Artiesten als Goran Bregovic, Fanfare Ciocarlia, den Ambrassband, Murga Agrum, Choeur Bulgare Saint-Jean Rila, Tcha limberger, Ivo Papasov, Esma Redzepova, Karandilla Brassband, Sarah Chebaro & Yella Gipsy Queens, Balkan Hotsteppers, Braka Kadrievi Orkestra, Belgistan en Classic Balkan Trio zijn te zien in de provincie Antwerpen.

Open Doek schotelt u het Best of the Sarajevo filmfestival voor. U ziet een selectie aan topfilms van dit festival, dat werd opgericht als protest tegen de belegeringen van Sarajevo in de jaren '90 en inmiddels is uitgegroeid tot een vaste waarde in de filmwereld.

Acteurs uit de Balkan vertellen volksverhalen in de bibliotheken van de provincie.

De fototentoonstelling over de documentaire 'Clivovich versus Kebabtje' is te bezichtigen in de Permeke bibliotheek. Twee vrouwen stellen zich de vraag wie de nationale gerechten uit de Balkanregio het beste maakt. Ze trekken voor hun onderzoek naar Bosnië, Servië en Bulgarije.

Strip Turnhout organiseert de rondreizende striptentoonstelling 'Sarajevo Tango', over de totstandkoming van de gelijknamige strip van Hermann. De expo laat u ook kennismaken met de belangrijkste stripuitgeverijen uit de Balkanlanden.

In de Antwerpse KBC-toren is een selectie beeldende kunst te zien uit de Bulgaarse collectie van Hugo Voeten, met werk van kunstenaars als Vladimir Dimitrov Maistora, Krum Damnianov, Svetlin Roussev, Genko Genkov en Dechko Ouzounov.

Vormingplus snijdt de woelige geschiedenis en de actuele ontwikkelingen in de Balkan aan. Er wordt dieper ingegaan op de mentaliteit, de gastvrijheid en de sterke familiebanden die zo typisch zijn voor dit deel van Zuid-Oost-Europa. Experts als JAcob Vossestein, vrt-journalist Stefan Blommaert, Emilia Kirova, Florinella Petcu en mensen uit de Balkan zelf, delen hun ervaringen en kennis met u.

Ten slotte kan u in workshops nader kennismaken met culinaire hoogstandjes uit Albanië, Turkije en de Roma gemeenschap.

Het Balkanfestival is een initiatief van Provincie Antwerpen in samenwerking met Lada Nation en Prospekta."

Meer info en details over het programma vindt u hier. Ook Balkanboeken neemt deel aan de voordrachten. Daarover later meer.

Belgrado: Enki Bilal, Julia & Roem.

2011-08-15T21:51:00.004+02:00

Enki Bilal, Julia & Roem. Casterman, 2011.

In dit recentste beeldverhaal van de in Joegoslavië geboren tekenaar Enki Bilal (Belgrado, 1951), dat in de titel het bekende Shakespeare-verhaal verraadt, bevinden we ons in de post-apocalyptische wereld van na een grootse, mondiale natuurramp, genaamd het Infarct. Continenten en klimaatzones werden dooreen geklutst, de dieren nemen het van de mensen over (of versmelten ermee samen). Op enkele plekken op aarde kunnen de overlevenden zich min of meer handhaven.

Over die wereld konden we al lezen in Bilals vorige strip Animal'z. Greep dat omineuze verhaal nog naar de keel in sommige bloeddorstige of andere, poëtische scènes, in Julia & Roem verrast de setting nog nauwelijks (wat niet wegneemt dat Bilals wereld nog steeds als een oude nachtmerrie in je achterhoofd blijft zitten). Ook de plot stelt weinig voor: neem twee groepjes overlevenden en breng ze samen, laat uit de ene groep een Romeo, uit de andere een Julia opstaan, verdeel de Shakespeariaanse rollen voorts over de anderen et voilà: zie daar de onmogelijke liefde in tijden van ecologische rampspoed.

Veel meer info over Bilal en vooral over zijn Monster-tetralogie, geïnspireerd door het uiteenvallen van Joegoslavië, leest u eerder op Balkanboeken.

Balkanquote: Bart Peeters

2011-08-12T11:02:00.002+02:00

[in het radioprogramma Touché (Radio 1) op 8 augustus, geciteerd in De Standaard op 9 augustus 2011]

"'De Wever, dat is geen politiek (...)

Ik betreur heel erg wat nu bezig is.' Peeters verwees naar het uiteenvallen van Joegoslavië, waar één republiek nu door het leven gaat als FYROM: Former Yugoslav Republic of Macedonia. 'Als dat je land is, heb je eigenlijk geen land meer', zei Peeters."

Balkanboeken te gast op Radio Cicada

2011-08-12T10:56:00.002+02:00

Gisteren was Balkanboeken voor de tweede keer te gast in het boekenprogramma van de Amsterdamse Radio Cicada, de zender die bericht over Zuid-Europa.

In deze aflevering hadden we het over Téa Obreht, Frank van Hoorn en Joe Sacco.

In de pers: Breivik en Karadžić

2011-07-25T22:49:00.004+02:00

In zijn manifest '2083 - A European Declaration of Independence' dat de Noor Anders Behring Breivik de wereld instuurde luttele uren vooraleer hij z'n moordende raid op het eilandje Utoya begon, wordt Radovan Karadžić als een held geëerd. Hij zette in daden om wat Breivik bepleit: het deporteren van moslims. Volgens Trouw wilde Breivik zijn Servische held graag ontmoeten.

Volgens BalkanInsight hebben de gebeurtenissen in de Balkanjaren negentig Breivik geïnspireerd om in actie te treden tegen de islamisering van Europa. Met name de Navo-bombardementen in 1999 op Servië, het land waarmee hij sympathiseerde omwille van de strijd van het Servische leger tegen de Albanezen in Kosovo, zouden Breivik hebben getriggerd om zich te gaan verdiepen in de islamisering van Europa.

"The bomber was enraged by the fact that the NATO military attack, of which Norway was part, was targeting "our Serbian brothers who wanted to drive Islam out by deporting the Albanian Muslims back to Albania," he wrote." (BalkanInsight)

In het manifest heeft Breivik het verder nog over de heroïsche Servische geschiedenis, het oorspronkelijke, pre-Ottomaanse en dus niet-islamitische Bosnië en Kosovo, en zijn sympathie voor de Servische Radicale Partij (Srpska radikalna stranka (SRS)), net als voor ons eigenste Vlaams Belang.

Kosovo, Servië: Ludo Schildermans, Getekend.

2011-07-24T00:19:00.005+02:00

Ludo Schildermans, Getekend. Misdaadroman. Houtekiet, 2011.

In de tweede thriller van Antwerpenaar Ludo Schildermans wordt ene Pavković, een Servisch politicus, voor het Joegoslavië-tribunaal gedagvaard voor vermeende oorlogsmisdaden in Kosovo. De Serviër wordt door gerechtstekenaar Luca Grimmer en zijn collega Lina gelinkt aan twee eerdere moorden in Zeeland en de Antwerpse haven.

De Standaard der Letteren (17 juni 2011) over Getekend: "Schildermans heeft een degelijk verhaal geschreven waarin net iets te veel toevalligheden geslopen zijn. Zo heeft zijn vrouwelijke collega Lina Kosovaarse roots, heeft ze familie verloren in de burgeroorlog en heeft ze zelfs een paar jaar in een elite-eenheid van het leger gezeten (...)."

Knack (15 juni) heeft het over "de bandeloosheid uit de Oost-Europese desintegratie: een nieuw thema in onze misdaadliteratuur" en vermeldt daarbij o.a. Jef Geeraerts (Dossier K.). "En Schildermans heeft zijn naam niet gestolen: hij schildert op rauwe maar koud-logische manier de zelfvernietiging van de Balkan. Haat is de tweede naam van de Balkan. Vergeten kan niet, maar de Slavische ziel laat evenmin vergeven toe."

Het boek is genomineerd voor de Knack Hercule Poirotprijs.

Hier kan je een fragment lezen.

Een uitgebreide recensie volgt later.

Balkan: Téa Obreht, The tiger's wife.

2011-07-23T23:29:00.006+02:00

Téa Obreht, The tiger's wife. Phoenix, 2011.

Zeventwintig lentes jong en al een prestigieuze literaire prijs (de Britse Orange Prize for Fiction) en een bestseller op het palmares. De Bosnisch-Sloveense Téa Obreht (Belgrado, 1985) deed het met haar The tiger's wife. Obreht woont momenteel in de VS, nadat ze op 7-jarige leeftijd het uiteenvallende Joegoslavië verliet en een tijd op Cyprus en in Caïro woonde. Obreht, die eigenlijk officieel Tea Barjaktarević heet, draagt haar boek op aan haar grootvader, de meester-verteller, die haar op zijn sterfbed vroeg de auteursnaam Obreht te dragen. Het is deze grootvader die de belangrijkste inspiratiebron was voor het labyrint aan verhalen dat deze Balkanroman bevat, een grabbelton van mythes en bijgeloof.

Op haar Wikipedia-pagina , waar onder meer de Servisch-Amerikaanse dichter Charles Simic de auteur prijst - vat Obreht het verhaal eenvoudig samen: "It’s a family saga that takes place in a fictionalized province of the Balkans. It’s about a female narrator and her relationship to her grandfather, who’s a doctor. It’s a saga about doctors and their relationships to death throughout all these wars in the Balkans." Daarbij speelt Rudyard Kiplings The Jungle Book geen onbelangrijke rol.

De Standaard der Letteren van 24 juni 2011 nam een interview over uit The Guardian en schreef: "Je kunt het meisje uit de Balkan halen, maar de Balkan niet uit het meisje."

Meer info vind je hier.

Een uitgebreide recensie volgt later.

(auteursfoto Copyright Téa Obreht)

Bosnië: Kathryn Bolkovac, Klokkenluider in Bosnië.

2011-07-23T22:47:00.003+02:00

Kathryn Bolkovac, Klokkenluider in Bosnië. Vrouwenhandel en machtsmisbruik bij de VN. Kok, 2011.

Ex-politieagente Kathryn Bolkovac vertrekt naar Bosnië om de VN te helpen bij de heropbouw na de oorlog. Ze wordt instructrice van de nieuwe Bosnische politie en stoot daarbij op corrupte en maffiose activiteiten, niet zonder mederwerking van VN-militairen en plaatselijke regeringsmensen. Ze wordt geconfronteerd met een intriest verhaal van een vrouw die ontsnapte aan een mensenhandelaar. Bolkovac ontdekt zo de verborgen bordelen van Bosnië's lucratieve seksindustrie en besluit de klok te luiden.

Dit literaire non-fictieboek werd ook verfilmd in 2010 als The Whistleblower.

Balkanquote: Geert Wilders

2011-07-23T22:36:00.002+02:00

(in een interview met De Morgen (24 juni 2011, p.14-15) na zijn vrijspraak op het afgelopen proces tegen hem voor het aanzetten tot haat, discriminatie en het beledigen van bevolkingsgroepen; over zijn tegenstanders)

"Ze hebben me van alles toegeworpen. Het was vaak walgelijk. Vergelijkingen met Hitler, Stalin, Mladic. Het is hun goed recht. Het is hun rol. Maar fraai is het allemaal niet."

Triëst: in de pers

2011-07-23T22:14:00.004+02:00

Net geen 70.000 euro. Voor zoveel is onlangs het oorlogspaspoort van James Joyce verkocht op een Londense veiling. Het paspoort werd in 1915 uitgegeven in Zürich en toont de stempels van de landen waarlangs de zwerftocht van het gezin Joyce tijdens WOI voerde, o.a. Parijs en Triëst. Bijzonder detail: het paspoort vermeldt Nora Barnacle als echtgenote van Joyce, terwijl het koppel pas in 1931 trouwde.

Zoals eerder vermeld, speelde de Noord-Italiaanse stad Triëst een belangrijke rol in de ontwikkeling van de Ierse schrijver James Joyce.

(afbeelding Copyright Cobra)

Balkanquote: Arnon Grunberg

2011-07-23T22:04:00.003+02:00

"Ik had van Serviërs enig begrip verwacht voor openbare dronkenschap, maar ook die tijden zijn kennelijk voorbij.
(...)
Amy, wij hebben veel gemeen, al ben ik dan nooit uitgejouwd in Belgrado. Toen ik nog niet schreef en slechts voordroeg, soms alleen, soms met twee muzikanten, heb ik Belgrado nooit gehaald. Haarlem wel."

(uit 'De mailbox van Arnon Grunberg' in Humo (nr.3695, 28 juni 2011), in een brief aan Amy Winehouse)

Amy Winehouse (27) werd vandaag dood aangetroffen in haar flat in Londen. Over haar allerlaatste, desastreuze concert, namelijk in Belgrado, kan u hier lezen.

Balkan: in de pers

2011-07-11T22:27:00.012+02:00

*"De oorlog in Libië duurt langer dan de elf weken die de Navo in 1999 in Kosovo nodig had om de Serviërs te verdrijven." (De Standaard, 20 juni 2011). De Franse president Sarkozy blijft de bombardementen op Libië verdedigen (in De Morgen, 25 juni): "Als we niet waren tussengekomen (...) hadden we nu al minstens tienduizend burgerslachtoffers in Benghazi geteld. Dan was Libië nu het Srebrenica van het Midden-Oosten, maar dan op grotere schaal. Ik geloof namelijk nooit dat de dictator Kadhafi gestopt zou zijn bij 8.000 doden."

*"Pardon, Serviërs: op zoek naar het netwerk dat bescherming bood aan Ratko Mladic". Het magazine Humo (nr.3694, 21 juni) ging naar aanleiding van de arrestatie van oorlogsmisdadiger Ratko op zoek naar zijn beschermers in Servië. Mooi meegenomen: journalist Salvatore Di Rosa spreekt een aardig woordje Servisch. Hier kan je een Zembla-reportage van april jl. bekijken over de netwerken die Servische oorlogsmisdadigers omring(d)en.

*Kroatië mag dan uiteindelijk toch toetreden tot de Europese Unie en wel in 2013, hoewel de corruptie en de georganiseerde misdaad een groot probleem blijven (De Morgen, 27 juni)

*Frank Schlömer (65), buitenlandjournalist bij De Morgen, gaat op pensioen, na meer dan dertig jaar te hebben gewerkt voor DM. Hij specialiseerde zich in Oost- en Centraal-Europa en was daarmee voor Balkanboeken een frequente bron van informatie. Onlangs raakte nog bekend dat hij tijdens de Koude Oorlog werd bespioneerd door de Tsjecho-Slowaakse geheime dienst. Wij zijn benieuwd aan wie hij de fakkel en gedreven schrijverspen doorgeeft!

*Novak 'Nole' Djokovic heeft dit jaar Wimbledon gewonnen. Als er al een Serviër op de voorpagina van de internationale kranten staat, dan is het steevast een oorlogscrimineel of ... Djokovic. In een mooi portret in De Morgen (2 juli) lezen we onder andere hoe de jonge, ambitieuze Djokovic zijn trainingsschema's niet onderbrak tijdens de periode van de Navo-bombardementen in 1999. "De familie Djokovic bleef zoonlief naar het trainingsveld voeren. Zo dicht mogelijk in de buurt van de sites die net door de bommen waren getroffen, volgens de overlevering. Omdat de familie redeneerde: de bliksem slaat nooit twee keer op dezelfde plaats in."

*Het is net 11 juli geweest, een intrieste dag voor de vrouwen van Srebrenica en omgeving die op die dag de val van de enclave en de daarmee gepaard gaande dood van hun mannen en zonen herdenken. Een kleine troost: een week geleden werd de staat Nederland veroordeeld voor de dood van drie mannen tijdens de val van Zilverstad (De Standaard, 6 juli). Een onverwachte uitspraak die mogelijk een precedent schept.

*Otto von Habsburg (98), de oudste zoon van de laatste keizer van Oostenrijk, is gestorven. Hij was een uitgesproken Europeaan.

Bosnië: Joe Sacco, Moslimenclave Gorazde.

2011-07-11T21:38:00.005+02:00

Joe Sacco, Moslimenclave Gorazde. Xtra, 2011.

Stripjournalist Sacco is bekend van zijn reportages over Palestina en de oorlogen in ex-Joegoslavië in stripvorm. De Standaard (20 juni) bracht een interview met de 'slow journalist' naar aanleiding van twee nieuwe Nederlandse vertalingen. Balkanboeken heeft enige tijd geleden een uitgebreide tekst gewijd aan de in Malta geboren tekenaar-journalist.

Daar schreef ik onder meer: "Sacco schuwt de gruwel niet in zijn tekeningen (hij toont de lijken, de kapotgeschoten gewonden, de lichaamsdelen), maar hij vermijdt sensatie. De zwartwit-kleuren zorgen soms voor kille en afstandelijke geweldtaferelen. Maar het zijn vooral de meesterlijk getekende en gevarieerde gezichtsuitdrukkingen die heftige emoties oproepen. Sacco is in zijn commentaren en observaties erg grappig en daarmee heeft hij de typische, zwartgallige Balkanhumor goed begrepen."

Van deze Nederlandse vertaling kan je hier een recensie lezen.

In 2013 organiseert het Leuvense Museum M een expo over Sacco.

Balkanquote: G.H.Jansen

2011-07-07T16:32:00.004+02:00

"Wenen moet tamelijk lang wachten en een zware belegering doorstaan voor het, in 1683 of '84, zijn eerste koffiehuis mag openen. De Turken - zij zijn het namelijk die een beleg voor de stad hebben geslagen - hebben de stad hierbij wel een handje geholpen, want zij laten bij hun vertrek een grote hoeveelheid koffie - hutspot is in deze streken nach wie vor onbekend - achter. Enkele moedige Serviërs nu, die zich als boodschappers voor de benarde veste verdienstelijk hebben gemaakt, krijgen als beloning van stadswege vergunning om deze koffie in de stad uit te schenken. De overlevering wil dat de Serviër Kulczycki de eerste Weense cafetier is en dat zijn lokaal onder de naam 'Zur blauen Flasche' in de Domgasse heeft gestaan (...) zijn standbeeld is bewonderen in de Favoritenstrasse."

uit: G.H.Jansen, De eeuwige kroeg. Hoofdstukken uit de geschiedenis van het openbaar lokaal. Boom, 1976, p.140

Noot: volgens de Wikipedia-pagina gewijd aan Kulczycki (wat on-Servisch klinkt) is de man van Pools-Oekraïnse oorsprong; hij had evenwel een trouwe Servische metgezel

Triëst: La Trieste de Magris

2011-07-07T15:08:00.005+02:00

La Trieste de Magris. CCCB i Direcció de Comunicació de la Diputació de Barcelona, 2011.

Dit portret van de bekendste inwoner van Triëst, cultuurfilosoof, professor en auteur Claudio Magris (zie eerder), verschijnt als cataloog bij de gelijknamige tentoonstelling die momenteel loopt in het Centre de Cultura Contemporànea de Barcelona (CCCB).

Uit de programmatekst (vrij vertaald uit het Engels): "Bezoekers hebben al hun zintuigen nodig op deze tentoonstelling. Ze zullen de kracht van de Bora voelen, en de stenen van de Karst, ze zullen de Adriatische Zee ruiken, verrast worden door oorlogskabaal en kunnen luisteren naar Triëstijnse liederen. Ze kunnen gaan zitten in het legendarische Caffè San Marco en een bezoek brengen aan de Umberto Saba antiquariaatsboekhandel. Tijdens het luisteren naar fragmenten van Magris' epos Donau reizen ze mee over de Donau. De expo toont allerlei objecten, audiovisuele installaties, schilderijen, én een film getiteld 'Dietro il buio' (Achter de duisternis), gebaseerd op de recenste novelle van Magris, U begrijpt dus."

Nog tot 17 juli te bezichtigen.

Balkanquote: Denis Bouwen (De Morgen)

2011-07-07T13:50:00.003+02:00

"(...) Het vervelende is dat onze politieke klasse de hete adem van N-VA en co in de nek voelt. Alles wat Vlaams is, is per definitie 'goed'. En alles wat Belgisch is, per definitie 'vermaledijd'. Kinderachtige flauwekul. Laten we aan dit soort geld- en energieverslindende spelletjes alsjeblieft niet meedoen. Dat is goed voor operettefiguren op de Balkan. België kan echt wel beter, toch?"

(uit de lezersbrief van Denis Bouwen in De Morgen (28 juni 2011, p.22) onder de titel 'Gezocht: goed bestuur' en naar aanleiding van het plan van Vlaams minister-president om Vlaanderen meer op de kaart te zetten)

Albanië, Joegoslavië: Frank van Hoorn, Vuil van de reis. Op dictatour door Europa.

2011-07-06T08:13:00.011+02:00

Frank van Hoorn, Vuil van de reis. Op dictatour door Europa. L.J. Veen, 2011.

"Herinnering is als een hond die gaat liggen waar hij wil, schreef Cees Nooteboom. Dan is geheugenpolitiek als een baasje dat zijn hond vraagt te gaan liggen op de aangewezen plek. Niet elke hond luistert even goed." (Frank van Hoorn, p.58)

De Nederlandse journalist en redacteur Frank van Hoorn heeft een interessant en vlot weglezend boekje geschreven over de dictaturen van het twintigste-eeuwse Europa (Hitler, Franco, Mussolini, Hoxha, Tito), met een laatste hoofdstuk gewijd aan de zogenaamde laatste dictator van Europa, de Wit-Russische Loekasjenko. Meer specifiek heeft hij onderzocht hoe de despoten dankbaar gebruik maakten van toerisme om hun ideologische boodschap te doen insijpelen in het buitenland en verder te verspreiden. Daarvoor ging Van Hoorn graven in oude krantenarchieven en eertijdse toeristische gidsen die verslag uitbrachten van de ervaringen van buitenlandse bezoekers die "op dictatour" gingen.

Mussolini was zo iemand die met advertenties in buitenlandse kranten, ticketkortingen en zelfs taalcursussen geïnteresseerden uit heel Europa wist aan te trekken. Van Hoorn beschrijft hoe in 1927 een groep Nederlandse leraren klassieke talen werd ontvangen door Il Duce. "Na afloop volgde een groepsfoto. Daar stond de dictator, de armen over elkaar en de kin omhoog, tussen leraren aan Nederlandse gymnasia in hun beste zomergoed. Eén leraar kopieerde de gekruiste armen van Mussoloni: hij spiegelde zich aan de duce. Minutenlang kan ik naar deze foto staren, zonder me een seconde te vervelen." (p.39)

Ik beperk me hieronder tot de voor Balkanboeken interessante hoofdstukken over Joegoslavië en Albanië.

In het hoofdstuk over Tito bezoekt Van Hoorn Tito's geboortedorp Kumrovec, een soort Kroatisch Bokrijk, hij bezoekt het residentiële eiland Brijuni en citeert ondertussen uit allerlei gidsen, reisreportages en Tito-biografieën. "Toerisme maakte Joegoslavië tot een welvarend land, concludeerde een Nederlandse krant in 1977" (p.69) En de toeristen van de jaren zestig en zeventig waren dol op het Zuidslavische, mediterrane land. Uiteraard citeert Van Hoorn ook de Nederlandse Balkanreiziger Den Doolaard. In Belgrado, tenslotte, bezoekt Van Hoorn het graf van de Maarschalk in het Bloemenpaviljoen.

In tegenstelling tot het Albanië-hoofdstuk (zie hieronder) is het Joegoslavië-hoofdstuk nogal povertjes. Over Tito's erfenis en het al dan niet toeristische belang ervan valt veel meer te schrijven. Zo vind je in alleen al Belgrado in de café's oude Tito-portretten (die nooit werden weggenomen), nieuwe portretten, retro-socialistische ambiance met een hippe interpretatie van de dictator en zijn symbolen enzovoort. Ook bieden toeristische diensten in de respectieve ex-Jugo-republieken Tito-tours aan. In Macedonië met name is de zogenaamde Joegostalgie ook nog sterk aanwezig. Niets daarover echter bij Van Hoorn. Wat het Albanië-hoofdstuk ook krachtiger maakt is dat hij onderweg met de mensen heeft gepraat. Die dankbare dialogen ontbreken in het Tito-hoofdstuk.

In Albanië gunt Van Hoorn zich de tijd om het land te bereizen en de mensen te leren kennen. Albanië is dan ook nog steeds de blinde vlek op de Europese kaart: we weten er weinig over. En Van Hoorn is nieuwsgierig. Terzijde: voor insiders stories over het communistische Albanië, de "eerste atheïstische staat ter wereld" zoals dictator Enver Hoxha het graag noemde, leze men de uitmuntende en beklijvende Ornela Vorpsi, eerder op Balkanboeken.

Van Hoorns verhaal is er een dat letterlijk begint bij de aankomst op de luchthaven. Vol verwondering laat hij de taxichauffeur aan het woord en beschrijft hij zijn eerste indrukken van hoofdstad Tirana en haar inwoners. Terwijl hij Hoxha in citaten aan het woord laat, reist Van Hoorn door het land om de restanten (en ruïnes!) van een van 's werelds meest radicale en geïsoleerde dictaturen te bekijken. Onderweg verblijft hij in de oude hotels van de Albturist-keten. In een erg sterke anekdote neemt een taxichauffeur hem mee naar het quasi anonieme graf van de dictator: "Hij wil bloemen leggen, giechelt het meisje in het stalletje, en ik moet ze kopen. Mijn nieuwsgierigheid wint het van de schaamte (...) Met deze Hollander, denk ik dat hij zegt, ben ik naar Hoxha's graf geweest.", klinkt het later op café.

Van Hoorn vertelt ook hoe er ondanks de isolering van het land - Albanië heulde eerste samen met de Russen, later met de Chinezen, waarna het land een gans eenzame koers koos, beschermd aan de buitengrenzen door duizenden kleine, paddestoelachtige bunkertjes - toch een vorm van toerisme ontstaat, ook vanuit Nederland.

Het boek eindigt met een kort bezoek aan Wit-Rusland, streng en meedogenloos bestierd door Aleksandr Loekasjenko. Het hoofdstuk beklijft echter niet, het verhaal wordt op een drafje afgewerkt. Van Hoorn pleegt een obligaat blitzbezoek.

Leren die toeristen ook iets van het rondreizen in een dictatuur? Van Hoorn: "De toerist ziet hoe mooi de natuur is, hoe gezellig de steden, hoe voorkomend het hotelpersoneel, hoe vriendelijk het volk, en concludeert dat het met die onderdrukking allemaal wel meevalt (...) Het cliché wil dat je alleen kunt oordelen over zaken die je zelf hebt gezien, maar voor een reëel beeld van tirannie heb je waarschijnlijk meer aan een goede krant."

Voor dit boek liet Van Hoorn zich o.m. inspireren door Peter York, Dictators' Homes: Lifestyles of the World's Most Colourful Despots. Atlantic, 2006.

Wie nog meer dictatours wil volgen, kan terecht in Marten Blankesteijn, Irende de Zwaan, De grote dictatortour. Een verrassende reis door 12 vergeten dictaturen. Lannoo, 2010.

Deze recensie verscheen ook in Mo*Magazine.

Balkanquote: De Morgen (30 juni 2011)

2011-07-03T00:49:00.003+02:00

[men ziet in België dertig procent meer asielzoekers tegenover vorig jaar]

"Toch is er ook positief nieuws. De enorme toestroom aan asielzoekers uit de Balkan daalt sinds mei exponentieel. Waar er zich uit Servië in het begin van het jaar nog 188 vluchtelingen per maand aandienden, waren er dat deze maand nog 29. Een erg goede zaak, zegt [van het kabinet-Wathelet, staatssecretaris voor Asiel en Migratie, Isabel] Casteleyn. 'Vooral omdat de asielzoekers vanuit de Balkan niet naar hier kwamen op basis van humanitaire gronden. Daar stelden we puur misbruik vast(...)'"

(uit: De Morgen, 30 juni 2011, p.2)

Joegoslavië: Jan Kempenaers, Spomenik.

2011-07-03T00:30:00.006+02:00

Jan Kempenaers, Spomenik. Roma Publications, 2010.

Fotograaf Jan Kempenaers ging de afgelopen jaren in voormalig Joegoslavië op zoek naar de socialistische gedenktekens die je in al hun surrealistische en eenzame pracht kan terugvinden in het landschap. Hij fotografeerde deze monumentale architectuur bij valavond in een vaak mistig decor.

Deze foto's, die eerder te zien waren in het Antwerpse openluchtmuseum Middelheim, staan nu te boek gesteld en een selectie ervan wordt momenteel getoond in het Brusselse Bozar, waar in een groepstentoonstelling 14 hedendaagse fotografen worden getoond, in een samenwerkingsproject met de fotografiemusea van Antwerpen en Charleroi. Onder hen bevindt zich ook Nick Hannes, eerder vermeld op Balkanboeken.

Balkanboeken had het al eerder over deze bizarre spomeniks: hier.

Balkanquote: Arnon Grunberg

2011-06-21T23:56:00.004+02:00

"Heer Mladić,

In een Nederlandse krant las ik over u: 'Mladic is geen kijkcijferkanon.' Dat vat een gedeelte van de zaak mooi samen.
(...)
Als de ware massamoordenaars voor het gerecht worden gesleept, vallen we in slaap. Misschien is dat ook wel het manco van het Internationale Gerechtshof in Den haag: er worden geen doodstraffen uitgesproken, niemand wordt op het binnenhof opgehangen. Het Internationale Gerechtshof is geen kijkcijferkanon. Als het ten onder zal gaan, dan net als de EU: aan verveling. Vergeleken met het team van FC Barcelona bent u niets.
(...)
In Nederland was uw arrestatie aanleiding om het nog eens uitvoerig te hebben over de dubieuze rol die het Nederlandse leger speelde bij de val van Srebrenica. Een trauma wordt die episode genoemd, omdat een trauma bindend werkt. Wat is een land zonder trauma? Geef ons een trauma en we weten weer wie we zijn.
(...)
Zou Lazarevo dezelfde status krijgen als Abottabad in Pakistan, waar Bin Laden is vermoord? Ik vrees van niet. Een enkele toerist zal Lazarevo aandoen, maar de gemiddelde toerist zal tot de conclusie komen dat Venetië meer te bieden heeft. Wie Polen heeft bezocht, weet dat Auschwitz een 'tourist destination' is geworden - ik vrees dat Srebrenica deze dubieuze eer niet ten deel zal vallen.
(...)"

(Arnon Grunberg in 'De mailbox van Arnon Grunberg', in: Humo (nr.3692), 7 juni 2011)

Grunberg was onlangs te gast op het Kroatische Short Story festival. Op de blog van het PEN American Center schreef hij daarover deze tekst. Citaat:

"While there were readings in Split, I would say that the main reason we went was to go on a boat trip to the island of Brač. Most of the authors went swimming. Lunch was served on the boat, with wine and Croatian liquor. As if writing is just an extension of drinking and swimming."

Balkan: In de pers

2011-06-21T16:12:00.008+02:00

*West-Europa begint langzaam maar zeker de geneugten van de Oost-Europese muziekfestivals te ontdekken. Op 10 juni jl. bericht De Morgen (p.13) paginagroot 'Nieuwe Woodstock ligt in Oost-Europa': "Topaffiches tegen spotprijzen op een locatie met zon-, zee- en strandgarantie", zo schrijven ze over bestemmingen die tegenwoordig makkelijk en goedkoop te bereiken zijn dankzij lowcost-vliegmaatschappijen.
Zo wordt het Kroatische Hideout (1-3 juli) aangeprezen, op het Adriatische eiland Pag en het Servische Exitfestival in Novi Sad. Hier leest u mijn relaas van Exit 2005.
Het artikel heeft het uiteraard over de goedkopere drank in deze regionen. Fijn voor ons, maar onze komst heeft zo zijn minder fijne gevolgen voor de lokale bevolking, zo schreef ik al in 2005:

"Hier en daar hebben we gehoord dat Exit te duur aan het worden is voor vele jongeren hier. De meeste Servische jongeren hebben voor Exit een heel jaar hard gewerkt en gespaard. Het zou een trieste paradox zijn als straks het Exitfestival, dat precies ontstond uit het verzet en de weerstand van de Servische jeugd tegen het dodelijke nationalisme, straks onbetaalbaar wordt voor diezelfde jongeren, die de toekomst uitmaken van Servië. We wonen allen in dat continent dat Europa heet. Maar wij, West-Europeanen, hebben de documenten om te reizen en vier dagen lang goedkoop te gaan feesten in een ver en exotisch maar onmiskenbaar Europees land, terwijl zij de resterende 361 dagen van het jaar alleen maar kunnen dromen van Exit en een uitgang naar dat andere, betere Europa. Ons Europa."

(post scriptum: over reizen gesproken, op dezelfde pagina in De Morgen staat dat Bulgarije en Roemenië alsnog niet worden toegelaten tot de Schengenzone)

*Griekenland houdt de toetreding tot de EU van Macedonië tegen omdat ze vinden dat Macedonië geen aanspraak kan maken op dezelfde naam als de Noord-Griekse provincie Macedonië. Macedonië daagt Griekenland nu verder uit door de oprichting van een 22 meter hoog standbeeld van Alexander de Grote (geen Griek, maar een Macedoniër, aldus de Macedoniërs) in de hoofdstad Skopje. Dat berichtte De Morgen op 16 juni jl. (p.13). Het beeld wordt momenteel neergezet op het voormalige Tito-plein en heet officieel 'Krijger te paard'. Maar alleen een blinde zou er geen Alexander de Grote in herkennen... Griekenland is nu boos.

*De Morgen (17 juni, p.3) publiceert de nieuwste cijfers (in vergelijking met 2009) over de migratie naar ons land. Blijkt dat recent de Armenen de grootste immigrantengroep vormen, gevolgd door de Kosovaren, die met 66% zijn toegenomen. 'Oostblok boven'; luidt dan ook een tussentitel.

*Alweer De Morgen stelt in haar weekendbijlage Vamos (18 juni, p.73) Slovenië aan het publiek voor. Pluspunten zijn de combinatie van strand en bergen, dat je er met Engels een heel eind komt en de prijs-kwaliteitverhouding. Minpunten zijn het slechte openbaar vervoer ("vooral de busverbindingen laten te wensen over"), dat er geen zandstrand, alleen maar rotskust is, en de instabiele politiek ("zoals de Belgen (...) maar dat staat het toerisme niet in de weg")

*Belgrado haalt vandaag, 21 juni, ook tweemaal de pers. In de pendelkrant Metro (p.19) staat een paginagrote reportage over Belgrado en Servië, 'Van drijvende nachtclubs tot het Montmartre van Belgrado', hier te bekijken. En voorts in De Morgen (p.29) wordt Belgrado genoemd als startplaats van de nieuwe tournee van Amy Winehouse. Maar daar zullen ze haar passage niet snel vergeten. Toen Amy afgelopen zaterdag veel te laat het podium opstrompelde, lalde ze: "Hello Athens!", ze vergat haar teksten en verdween af en toe backstage. Het Servische publiek kon haar op het einde van de avond enkel uitjoelen ...

Balkanquote: Godiva

2011-06-18T01:18:00.002+02:00

"à la limite Turks of Yougo"

Zo luidde de vraag van de bekende Belgische chocolatier Godiva (sinds 1926) aan het uitzendbedrijf Adecco, tien jaar geleden. Godiva zag het liefst etnisch zuivere Belgen pralines komen maken, geen vreemdelingen. Alleen, dus, in uiterste gevallen een Turk of een Joego.

(De Morgen, 16 'Bloomsday' juni 2011, voorpagina)

Kroatië: Nataša Dragnić, Iedere dag, ieder uur.

2011-06-18T00:51:00.003+02:00

Nataša Dragnić, Iedere dag, ieder uur. Vertaald door Janneke Panders. Cargo, 2011.

In dit debuut van de Duits-Kroatische docente Nataša Dragnić (Split, 1965) ontvouwt zich de problematische liefdesgeschiedenis van Luka en Dora. Ze zien elkaar voor het eerst in de crèche ergens in de Joegoslavische jaren zestig. Dora komt binnengestapt en Luka valt flauw, waarop Dora hem met een kus wekt. In de daaropvolgende jaren worden de twee onafscheidelijk en de inwoners van het Adriatische stadje Makarska zien de een nooit zonder de ander. Tot op een dag Dora met haar ouders naar Frankrijk vertrekt. Luka blijft alleen achter. Dora wordt een succesvolle actrice, Luka een al even geslaagd schilder. Jaren later brengt het toeval hen weer samen in Parijs. En een tomeloze liefde ontbrandt tussen beiden (nadat Luka opnieuw flauwviel en Dora hem wakker kuste). Ze besluiten om voor altijd samen te blijven, maar Luka moet eerst terug naar Kroatië. En dan laat hij niks meer van zich horen…

Iedere dag, ieder uur beantwoordt aan alles wat je van een pulproman mag verwachten. Zo simpel als de samenvatting hierboven klinkt, zo eenvoudig, oppervlakkig en sentimenteel is dit boek.

Al snel gaat het simpele en gehaaste taalgebruik, dat zich vaak in al te korte zinnetjes aandient, vervelen. Heel vaak zijn het exact dezelfde beschrijvingen die terugkeren, alsof de lezer niet had begrepen dat de emoties van onze helden jaren later … inderdaad onveranderd bleven. Die protagonisten blijven flat characters, die zich op den duur puberaal en enerverend beginnen te gedragen in scènes die hoe langer hoe meer op elkaar beginnen te lijken. En als er dan toch een wending plaatsvindt, dan wordt het ridicuul, bijvoorbeeld zo: “Dus duwt hij haar met al zijn kracht van zich af en ze vliegt door de kamer, mist net het salontafeltje en komt op het tapijt voor de bank terecht.”

De auteur had wat meer couleur locale kunnen schetsen, maar de verkenning van Makarska (en Parijs) gaat niet verder dan een plein of een straat. Het is allemaal niet relevant voor deze universele lovestory die ondanks de vele (vaak geforceerde) verwikkelingen weinig origineel is. Doet de auteur dan geen enkele poging om het boek wat meer inhoud te geven? Pogingen, ja. Door bijvoorbeeld Pablo Neruda te citeren. Door hier en daar de Joegoslavische achtergrond te schetsen. Zo haalt Dragnić er plotseling heel even het Kroatisch-Servische conflict in 1991 bij om Luka volkomen onnodig voor de plot een oorlogswonde te doen oplopen.

De fans van het genre zullen het wellicht oneens met me zijn, maar ik vond het boek saai en leeg. Het zou me echter niet verbazen dat meer dan één Duits of Belgisch toerist deze zomer het boek in z’n koffer meeneemt naar de Makarska rivijera, als licht te verteren strandlectuur!

Meer info op www.natasa-dragnic.de

Deze recensie verschijnt binnenkort in De Leeswolf.

Balkanboeken te gast op Radio Cicada

2011-06-18T00:32:00.005+02:00

Vorige maand werd Balkanboeken opgebeld door de sympathieke Mike van Radio Cicada met de vraag iets in de ether te vertellen over deze blog. Radio Cicada, die uitzendt vanuit Amsterdam, bericht over actualiteiten, cultuur, uitgaanstips en lekkere muziek met een Zuid-Europees tintje. Radio Cicada geeft informatie over de Zuid-Europeanen in Amsterdam en nieuws uit de landen van herkomst.

Op 4 juni vertelde Balkanboeken, net terug van het Neerlandici-congres in Belgrado, over de blog, het congres in Belgrado, het kroegenboek Het Kafana-Tribunaal, de arrestatie van Ratko Mladić en een portret van hem door Slavenka Drakulić. De uitzending kan u hier beluisteren.

Balkanquote: Bart De Wever et alii

2011-06-06T23:52:00.003+02:00

"(...) niet Ratko Mladić, want die was niet meer vrij."

Aldus grapte N-VA-voorman Bart De Wever op 4 juni 2011 in De Morgen, in een reportage over het nieuwe N-VA-hoofdkwartier. De Wever maakte tijdens de rondleiding van de gelegenheid gebruik de evenementen aan te kondigen die de tienjarige verjaardag van de partij dit najaar zullen opluisteren. Zo zal er onder andere een familiedag georganiseerd worden in Bokrijk - een dorp! een museum! dat kan tellen als symbool - en wordt er een “internationaal gereputeerd spreker” uitgenodigd. Geen Mladić, dus.

Redacteur David Coppi van Le Soir, niet meteen de dikste N-VA-vriend in de Franstalige dagbladenpers, maakte er meteen een krantenkopje van:

'La N-VA fêtera ses dix ans sans… Ratko Mladic'.

En het gaat nog verder. Vlaams sp.a-parlementslid Kurt De Loor reageerde scherp op de aan racisme grenzende uitspraken van losgeslagen N-VA-projectiel Vic Van Aelst:

"Het begint met de praat van Van Aelst en het eindigt met de praktijken van Mladic".

Zie voor tekst en uitleg: Knack.

Over Belgoslavische toestanden gesproken ...

Joegoslavië: Slavenka Drakulić, Ze zouden nog geen vlieg kwaad doen.

2011-06-04T00:53:00.005+02:00

Slavenka Drakulić. Ze zouden nog geen vlieg kwaad doen. Oorlogsmisdadigers uit de Balkan. De Geus, 2003.

Het heeft lang geduurd maar eindelijk zit Ratko Mladić in afwachting van zijn proces achter slot en grendel in de gevangenis van Scheveningen. De man heeft niet alleen een durende tragedie veroorzaakt voor de duizenden nabestaanden van de talloze Bosnjakken die hij liet doden, hij fungeert ook in zijn eigen persoonlijke tragedie die hij vermoedelijk mee in gang heeft gezet: de zelfmoord van zijn dochter Ana in 1994.

Ik verwijs terug naar een eerdere blogtekst, waar dit in deze erg verhelderende boek van Drakulić werd vernoemd.

De Kroatische journaliste Slavenka Drakulić volgde maandenlang de processen voor het Joegoslavië-Tribunaal en schreef een reeks portretten van oorlogsmisdadigers. Zoals de titel al doet vermoeden waren vele oorlogsmisdadigers vóór de oorlog gewone mensen zoals u en ik (en tot grote schrik van de slachtoffers keerden vele beulen ook na de oorlog naar hun gewone leventje terug). Drakulić probeert te ontdekken hoe normale mensen plotseling door de gegeven omstandigheden tot verschrikkelijke dingen in staat zijn. Twee uit het oog springende verhalen zijn dat van Biljana Plavšić, presidente van de Republika Srpska (RS), een zeldzame vrouwelijke oorlogsmisdadiger die bovendien ook schuld bekende, en van Ratko Mladić, generaal van de RS-legereenheden.

Drakulić over Mladić: “Het echte verhaal over hem is dat van zijn persoonlijke tragedie, de zelfmoord van zijn dochter (…) Toen zijn dochter zich in maart 1994 van het leven beroofde, veranderde zijn leven van een Servische mythe in een klassieke Griekse tragedie. Het was de enige keer dat ik echt medelijden had met de generaal.” (p.144)

"Het verhaal over de reden van haar zelfmoord, dat vaak wordt verteld en waarschijnlijk juist is, is dat ze tijdens het uitstapje [naar Moskou] eindelijk werd geconfronteerd met de waarheid over de oorlog. En voor het eerst besefte wat de rol van haar vader bij de moorden in Bosnië was geweest.
(...)
Ana kwam uit een traditioneel, patriarchaal gezin en had geleerd haar vaders gezag nooit in twijfel te trekken (...) In het huis van zo'n officier is het onmogelijk om vragen te stellen over zijn werk, zelfs als dat bestaat uit het geven van het bevel tot executie van burgers." (p.152)

Omdat Ana bijgevolg dus niet kon praten, vervolgt Drakulić, over de verschrikkelijke gedaante die ze in haar vader had ontdekt, beroofde ze zich van haar leven. "De waarheid was dat ze het niet kon verdragen nog langer naar hem te kijken" (p.155)

De lijst van de andere personen die Drakulić behandelt vind je hier.

Belgrado, Wroclaw, Budapest: Kersvers.

2011-06-04T00:03:00.006+02:00

Kersvers. Bloemlezing moderne Nederlandstalige poëzie. Onder redactie van Adrienn Diossi, Irena Barbara Kalla, Jelica Novaković-Lopušina. Budapest, Karoli Gaspar Reformatus Egyetem, 2009.

Hun studenten hadden al lang nood aan een degelijke reader voor hun cursussen moderne poëzie uit de Lage Landen en dus sloegen drie docenten uit evenveel Oost-Europese landen de handen in elkaar om deze prachtige en praktische anthologie samen te stellen.

In de inleiding leggen de samenstellers uit hoe ze deze verzameling van 800 gedichten baseerden op de toonaangevende bloemlezingen uit België en Nederland en dat het boek daardoor een experiment is want er bestaat geen extramurale canon van de Nederlandstalige poëzie. Elk decennium (vanaf WOII) krijgt een inleiding, elk gedicht wordt geannoteerd (uitleg bij specifieke woordenschat of cultuurgerelateerde duiding) en er zijn een aantal aparte hoofdstukken, 'bonustracks' als het ware, toegevoegd over kinder- en jeugdpoëzie, kleinkunst en light verse, parodieën en persiflages. Ook zijn er aparte hoofdstukken voorzien die gedichten thematisch samenbrengen: geloof en Bijbel, schilderkunst, kleur.

Maar het interessantste hoofdstuk (ook voor Balkanboeken) is gewijd aan 'Midden-Europa in de Nederlandstalige poëzie', met daarin een onderdeel ex-Joegoslavië. Onder meer het gedicht 'Slobodan' van Daan de Ligt is er opgenomen, naast 'Cocotte' van Hugo Claus, naast Jozef Deleu, Stefan Hertmans, Benno Barnard et alii.

Meer info over Kersvers: hier.

Belgrado: Regionaal Colloquium Neerlandicum 'Lage landen, Hoge heuvels': kort verslag

2011-06-03T23:01:00.009+02:00

Op 26-29 mei jl. was de Belgradose faculteit Neerlandistiek het organiserende zenuwcentrum van het Regionale Congres van de Neerlandistiek, waarbij tal van docenten en studenten uit de Lage Landen en Centraal- en Oost-Europa een voordracht kwamen geven over hun vakgebied, zij het geschiedenis en cultuur, zij het literatuur of linguïstiek. Onder de zeer uiteenlopende gasten bevonden zich onder meer Leidens hoogleraar Ton Anbeek, linguïst Stefan Grondelaers (Nijmegen), Den Doolaard-biograaf Hans Olink, naast vele anderen. Voortreffelijke gastvrouw van dienst was Jelica Novaković.

De schrijver dezes kwam er een paper presenteren over Belgoslavië, een bescheiden studie van persartikels die verschenen sinds het begin van de Belgische politieke crisis in 2007, waarin parallellen werden gelegd met de Joegoslavische situatie. Het was nota bene een van de protagonisten van de crisis, N-VA-voorzitter Bart De Wever zelf, die de voorzet daartoe gaf, toen hij zei dat hij in de onderhandelingen met de Franstaligen "geen Vlaamse Milošević" zou gaan spelen. Niet veel later verschenen de eerste parallellen in de media. Hieronder vindt u enkele voorbeelden. Graag wil ik het Joegoslavische motto Bratstvo i jedinstvo (Broederlijkheid en eenheid) naar het Belgoslavisch vertalen als 'Gemoedelijkheid en geenheid' want ondanks de langdurige crisis is het Business as usual en allemaal Much ado about nothing.

Balkan, Joegoslavië: Hans Olink, Dronken van het leven (over A. Den Doolaard)

2011-06-02T00:30:00.004+02:00

Hans Olink, Dronken van het leven. A. den Doolaard. Zwerver, schrijver, journalist. Atlas, 2011.

Hij is er eindelijk en hij is monumentaal, de biografie van Balkanreiziger, anti-fascist, Radio Oranje-journalist en levensgenieter A. den Doolaard (zie ook eerder) die in Joegoslavië zijn tweede vaderland vond.

Heel veel info over het boek, alsmede recensies en interviews, vindt u op de onvolprezen Den Doolaard-blog van Albert Koevoet. Een meer uitgebreide bespreking van het boek volgt later.

Balkan: Johan de Booses Balkanboeken

2011-06-02T00:11:00.004+02:00

Met de arrestatie van Ratko Mladić is de Balkan weer even in het nieuws. Afgelopen maandag kwam Balkankenner Johan de Boose, al eerder vernoemd, op Radio 1 wat meer vertellen over de "cultural legacy" van de Balkan. Hij kwam m.a.w. af met een paar interessante titels van schrijvers en regisseurs (uit de regio en van elders) die zich laten beïnvloeden door de gebeurtenissen aldaar. Het gesprek kan u hier opnieuw beluisteren; u vindt er ook een aantal titels opgesomd.

Aankondiging: ontmoeting met David Sandes (19/5)

2011-05-16T23:47:00.003+02:00

Passa Porta organiseert op donderdag 19 mei om 20u een ontmoeting met de Nederlandse auteur en muzikant David Sandes. Sandes woont al een tijdje in Parijs en is in Brussel te gast naar aanleiding van het verschijnen van de Franse vertaling van zijn tweede roman De Brug (De Geus) bij Actes Sud, waar in 2004 ook al zijn debuut La méthode miraculeuse de Félix Bubka verscheen.

In De brug (2007) "besluit Romain Dumaine na de dood van zijn adoptievader op zoek te gaan naar zijn biologische ouders. Dit leidt tot een ontmoeting met zijn moeder, die hem confronteert met het heftige verhaal van haarzelf en zijn vader. Om het spoor van zijn biologische vader te volgen reist Romain naar Servië. Hij treft een door oorlog ontwricht land aan, waar hij door zijn intensieve naspeuringen ongewild de interesse wekt van de Servische geheime dienst. Via een invloedrijk figuur komt Romain uiteindelijk in het dorp van zijn vader, waar zijn eigen verleden samenvalt met het verleden van zijn vader en dit gespiegeld wordt in de roerige geschiedenis van het land."

Deze samenvatting en nog meer info over Sandes' debuut (waarin Hongarije een prominente plaats inneemt) vindt u op de website van De Geus.

Balkan: debat 'De Westelijke Balkan: welkom in Europa?'

2011-05-16T23:33:00.003+02:00

Op 26 april jl. organiseerde het Vlaams-Nederlandse deBuren een debat uitgaande van de vraag hoe het zit met de toekomstige toetreding van de Westelijke Balkanlanden, zijnde - in volgorde van waarschijnlijkheid - Kroatië, Montenegro, Macedonië, Bosnië, Servië, Albanië, Kosovo.

Deelnemers aan het debat waren de panelleden Marije Cornelissen, Raymond Detrez, Johan de Boose en moderator Tijn Sadée. Floris Cavyn maakte voor Kif Kif een samenvatting van het debat: hier.

Sarajevo: John Lennon, Malcolm Foley, Dark tourism.

2011-05-11T21:40:00.000+02:00

John Lennon, Malcolm Foley, Dark tourism: the attraction of death and disaster. Thomson, 2000, 184p.

In dit lugubere boek, dat gewijd is aan een populaire vorm van toerisme (of voyeurisme), het zogenaamde dark tourism of Thanatourism, verdedigt een Amerikaanse toeriste haar bezoek aan Sarajevo: "Sure, I was there to see what happened in the war. What's wrong with that? It is interesting."

Sarajevo is inderdaad sinds haar beleg een attractie geworden voor Thanatoeristen, met een wandeling langs Sniper Alley, de gebombardeerde gebouwen zoals de Nationale Bibliotheek en het Olympisch Stadion, een bezoekje aan de smokkeltunnel... Dit boek wijdt verder aandacht aan de Holocaust-attracties, het Tsjernobylpark, Ground Zero. Inclusief souvenirshops.

Kroatië: Nataša Dragnić, Iedere dag, ieder uur.

2011-05-11T21:09:00.000+02:00

Nataša Dragnić, Iedere dag, ieder uur. Cargo, 2011, 256p.

Nataša Dragnić (Split, 1965) doceert momenteel aan een Duitse universiteit. Met dit debuut heeft ze een internationale bestseller geschreven.

Cargo: "Op het moment dat de driejarige Dora de crèche binnen stapt, valt Luka flauw. Dora kust hem wakker en vanaf dan zijn de twee kinderen onafscheidelijk. Tot Dora op een warme septemberdag met haar ouders naar Parijs verhuist en Luka achterblijft in Kroatië. Zestien jaar later brengt het toeval hen opnieuw bij elkaar. De drie prachtige maanden die ze samen doorbrengen, lijken de opmaat te zijn van een geweldige toekomst. Luka moet eerst nog wat zaken afhandelen in Kroatië, en belooft zo snel mogelijk weer terug te komen. Maar dan hoort Dora niets meer van hem…"

Slovenië, Triëst: Boris Pahor, Necropolis.

2011-05-04T00:43:00.007+02:00

Boris Pahor, Necropolis. Vertaald uit het Italiaans door Pieter van der Drift. Anthos, 2011.

Achtennegentig is hij, Boris Pahor, de oude Sloveense schrijver van Triëst. En vorige week heeft onze welingelichte plaatselijke bron hem nog gezien in het respectabele koffiehuis Caffè San Marco, in goed gezelschap, uitermate goed gezelschap, hem evenwaardig, namelijk de lokale Intellectueel, Claudio Magris. Samen zaten ze koffie te drinken, op die zaterdagochtend, daar in dat levende museum van Mitteleuropa. "En het merkwaardigste was dat ze in het Triëstijnse dialect met elkaar aan het praten waren", aldus nog onze zeer welingelichte bron.

Pahor geldt als de grootste, nog levende Sloveense schrijver, die meermaals werd voorgedragen voor de Nobelprijs, en staat mee in het rijtje van bekendste Holocaust-auteurs als Primo Levi en Imre Kertész. Hij overleefde namelijk de Risiera di San Saba (zie hier), Bergen-Belsen en Dachau. Zijn leven lang was hij een fel voorvechter van de rechten van de Sloveense minderheid in de Italiaanse Noordoostelijke regio Friuli-Venezia Giulia.

Pas in recentere jaren werd hij internationaal ontdekt en in de grote Europese talen vertaald. Ook uiteindelijk in 2007 werd zijn roman Necropolis (uit 1967!) naar het Italiaans vertaald en ontdekte het Italiaanse publiek een groot schrijver. De nationalistische krachten in Triëst hadden hun intellectuele, ondertussen hoogbejaarde stadsgenoot jarenlang doodgezwegen, klonk de kritiek.

Necropolis - is het niet een beetje pijnlijk dat er uit het Italiaans en niet uit het originele Sloveens werd vertaald? - is het verhaal van een ogenschijnlijke toerist die een voormalig concentratiekamp in de Vogezen bezoekt. De man is echter ex-gevangene van het kamp en tijdens zijn bezoek komen allerlei herinneringen terug.

In de pers: vertaler Roel Schuyt wint prijs

2011-04-25T09:28:00.003+02:00

Vertaler Roel Schuyt (°1948, Amsterdam), vaak op Balkanboeken vermeld want vertaler van o.a. Ismail Kadare (Albanië) en Dubravka Ugrešić (Joegoslavië, Kroatië), wint dit jaar de Aleida Schotprijs. De vertaler kreeg de prijs in het bijzonder voor zijn verdienstelijke vertaling van de Sloveense auteur Lojze Kovačič en zijn De nieuwkomers (Van Gennep, 2010), het eerste deel van een herinneringstrilogie.

Meer info over de prijs, over Roel Schuyt en een uitgebreide lijst van zijn vertalerswerk vindt u hier.

Balkanquote: Carl De Keyzer

2011-04-18T16:35:00.002+02:00

"Sneeuwkettingen! Vier Kroaten in een rode lada."

(een bijdrage van fotograaf Carl De Keyzer aan een nieuw Facebookgedicht, overigens ook een nieuw literair genre, van David Van Reybrouck, geciteerd in De Morgen, 1 april 2011)

In de pers: Belgrado in Lier

2011-04-13T23:22:00.004+02:00

We berichtten al eerder over het voormalige café Belgrado in Lier. Enkele dagen geleden werd het sociale appartementencomplex Den Belgrado officieel geopend. Het nieuwe Belgrado verrees op de plek aan de Lispersteenweg waar zich eertijds afspanning Belgrado bevond.

Op deze nieuwssite over Lier lezen we: "(...) de Belgrado. Het was een afspanning. In de poort naast de herberg werden de koetsen gestald van de lui die bleven overnachten. De Belgrado is enkele weken geleden gesloopt en men gaat hier sociale appartementen bouwen." Op dezelfde site vind je ook een foto van den Belgrado, net voor de afbraak (foto Copyright Het Nieuwsblad). Hier zie je nog een andere foto.

Voor de technische fiche kijke men op de site van het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) hier.

Servië: Dieter Rogiers, Stijn Felix, Tunguska.

2011-04-09T22:33:00.003+02:00

Vorig jaar wonnen scenarist Dieter Rogiers en tekenaar Stijn Felix met Tunguska de hoofdprijs van de tweejaarlijkse Stripstrijd voor jong striptalent van Knack Focus. Zij mogen dit jaar elke week een pagina van hun verhaal prijsgeven in het Focus Knackmagazine.

Het verhaal is geïnspireerd door de mysterieuze gebeurtenissen anno 1908 in het Russische Tunguska.

Dieter Rogiers op Vlaamsstripcentrum.be: "Ik kwam op het idee door een artikel over die ontploffing, waarin werd gesuggereerd dat de Servische uitvinder Nikola Tesla aan de basis ervan kon liggen. Die experimenteerde immers met een techniek om elektriciteit door de atmosfeer te vervoeren. Het basisgegeven is historisch, maar er zal behalve epiek ook veel horror en pulp in het verhaal zitten (...)"

Het verhaal kan u hier helemaal volgen.

(Copyright afbeelding Dieter Rogiers en Stijn Felix)

Triëst: Leone Veronese Jr., Il mondo delle osterie.

2011-04-09T22:07:00.005+02:00

Leone Veronese Jr., Il mondo delle osterie. Luglio Editore, 2010.

Wat een fijn boekje kreeg ik cadeau van vriend M. die onlangs het winterse Triëst bezocht. In het fraai, als pocketboekje uitgegeven De wereld van de osterie krijg je een beknopt historisch overzicht van de osteria of traditionele, volkse Italiaanse eettent (volgens de etymologie staat de gast er centraal). In de inleiding schrijft auteur Leonese over 100 à 150 jaar geleden, toen de osteria haar hoogdagen beleefde (mijn vertaling): "Het oponthoud in de osteria was een moment van verdiende rust na een vermoeiende dag, het was een gelegenheid om bij te praten met een vriend of zomaar iemand; het was een moment van rust in de storm van de dagelijkse arbeid."

Eigenlijk is dit boekje de Italiaanse tegenhanger van Het Kafana-Tribunaal, merk je bij het doorbladeren: er staan oude foto's in, opsommingen van typische gerechten, uitleg over de naamgeving en het grootste deel van het boekje (dat het enkel over de osterie van Triëst heeft) bevat kroegliederen en recepten. Net zoals dat geldt voor de Servische kafana met z'n domaća kuhinja, "eten zoals thuis", wordt de osteria ook "een tweede huis, voor sommigen zelfs het eerste" genoemd.

Over Triësts beroemdste osteria, Da Libero, helaas verdwenen ondertussen, schreef ik eerder.

Reclame: Miljan Vukićević, Letters from Belgium.

2011-04-06T01:26:00.003+02:00

De in Antwerpen verblijvende Servische kunstenaar Miljan Vukićević is ondertussen geen onbekende meer op Balkanboeken. Gierik-hoofdredacteur Guy Commerman leidt in op de vernissage van 'Letters from Belgium'.

Balkanquote: Tom Naegels

2011-04-06T01:15:00.003+02:00

"Er is iets met het Antwerpenaar-zijn dat verder alleen Serviërs en Noord-Ieren herkennen: wij worden geboren met een gemoed van Pavlov, een extra klein, dat spontaan volschiet zodra de officieel erkende symbolen van onze premetropool worden getoond, vernoemd, gesuggereerd of verzwegen."

(uit: 'Tot spaait van wie 't benaait. Onze man op de revue van De Strangers.' in: Humo, nr.3679, 8 maart 2011, p.34)

Bosnië: Saša Stanišić, Hoe de soldaat de grammofoon repareert.

2011-04-05T23:59:00.011+02:00

Saša Stanišić, Hoe de soldaat de grammofoon repareert. Vertaald uit het Duits door Annemarie Vlaming. Anthos, 2007.

"Andrić cannot write anymore so I do it now", antwoordde de jonge schrijver Stanišić nuchter en zelfbewust, toen ik hem vroeg of hij zich op een of andere manier als een soort literaire zoon beschouwde van Ivo Andrić, de Joegoslavische Nobelprijswinnaar voor de Literatuur die uit dezelfde stad aan de Drina komt als Stanišić zelf, Višegrad. Neen, dat was niet arrogant bedoeld; hij wilde ermee respect betonen voor een groot verhalenverteller uit de Balkan.

Verhalen vertellen, dat kan Stanišić ook als de beste. Dat mag wel blijken uit zijn romandebuut Hoe de soldaat, dat een wereldwijde bestseller werd, in tientallen talen vertaald. Met dank aan Slavko, de opa van het autobiografisch geïnspireerde ik-personage Aleksandar, die in de eerste pagina's van dit rijke boek al overlijdt. Van Slavko leerde Aleksandar de kunst van het verhalen vertellen, niet zonder trots: "Kranten en opa verhouden zich tot elkaar als iets heel goedkoops dat iedereen heeft tot iets zeer duurs dat alleen ik heb." (p.179) En de wijze les: "Een vis is in een verhaal altijd groter dan in de handen van een visser die het verhaal van de vis vertelt" (p.176).

Stanišić weet de lezer in de eerste pagina's te amuseren met de kinderlijke belevingswereld van de jonge Aleksandar, hoe hij naar zijn familie kijkt, hoe hij als "de machtigste tovenaar van de niet-gebonden staten" zijn gestorven, communistisch overtuigde opa terug tot leven wil wekken. Verder beschrijft hij het dorpsleven in Višegrad, een stadje aan de fluisterende, de "humeurige" Drina-rivier, met zijn kleurrijke personages.

In zijn boek lezen we over Aleksandar/Stanišić zijn Joegoslavische jeugdimpressies, hoe Tito drie keer stierf (eerst fysiek, vervolgens zijn ideeën, tenslotte z'n afbeeldingen), hoe de oorlog de huizen van het stadje binnenvalt, mensen doodt en op de vlucht jaagt. Naar Duitsland, bijvoorbeeld, waar Aleksandar/Stanišić z'n Joegoslavië, z'n stad probeert te reconstrueren. Dat lijkt hij vooral te doen aan de hand van lijstjes: van tientallen gerechten die de Balkantafel sieren, trieste datums uit begin jaren negentig, brieven, boodschappen op antwoordapparaten, 192 kopballen ... En dat in verschillende stijlen en technieken die het boek etaleert: stream-of-consciousness, een boek-in-het-boek.

Een en ander leidt tot de zoektocht naar ene Asija - een gedroomd of een echt meisje? - die hij zich herinnert van net voor zijn vlucht. Hij zoekt haar vanuit Duitsland op het internet ("Ik scrol door fora, lees beledigingen en nostalgisch gezwelg" (p.206)), hij belt naar ex-Joegoslavië en laat antwoorden achter op verre antwoordapparaten. Uiteindelijk doet de zoektocht naar Asija hem na jaren terugkeren naar zijn land, naar Sarajevo...

Vreemd genoeg wou auteur Saša Stanišić, die ik op 27 maart interviewde op het Passa Porta Festival, niet zo veel kwijt over zijn internationaal geprezen debuut. "Ik ben het een beetje beu altijd maar die schrijver uit Bosnië te worden genoemd." Een op het eerste gezicht vreemde uitspraak maar zijn erg interessante essay 'Three myths of immigrant writing' maakt een en ander duidelijk. Stanišić houdt namelijk niet zo van het hokjesdenken en wil met recentere projecten aantonen dat hij ook andere dingen wil vertellen dan 'slechts' het verhaal van de emigrant-schrijver uit ex-Joegoslavië.

Op zijn website Kuenstlicht krijgt u alvast een idee van Stanišić's bezigheden, waaronder de fotografie de laatste jaren een steeds prominentere plaats is beginnen innemen. Zo maakte Stanišić, die ook als journalist actief is, recent enkele zogenaamde foto-essays, waarbij tekst én foto een organisch geheel vormen. Voor het foto-essay 'Oskoruša. You like it here', bijvoorbeeld, trok hij naar het gelijknamige, onooglijke dorpje in Oost-Bosnië, lang geleden door de Stanišić-voorvaderen gesticht en nu op vijftien zielen na uitgestorven. De auteur is daarbij vooral gefascineerd door het verval, de huizen die door de natuur worden ingenomen, oude spullen die zijn blijven liggen, een auto die de garage nooit meer zal verlaten.

Saša Stanišić schreef ook mee aan 'Letters to Europe', een schrijfproject van Passa Porta.

Balkan: 'Where do the Balkans begin and end?'

2011-04-05T23:47:00.002+02:00

Vorige week vond op het Brusselse literatuurfestival Passa Porta een interessant debat plaats over de grenzen van de Balkan. Aan het woord waren de Hongaarse auteur György Dragomán, de Kroatische auteur en onderzoeker Igor Štiks, de Griekse romanschrijver Christos Chrissopoulos en de Belgische Slavist en auteur Johan de Boose. Peter Vermeersch, auteur en academicus, modereerde.

Een mooie samenvatting van het debat leest u op BalkanInsight.

Met alvast deze teaser van Štiks: "“Borders are very important” said Stiks, “There are people in Slovenia and Croatia who would say ‘why should we have anything to do with that [the Balkans]?’ But did Slovenia really turn toward Italy? Do they speak Italian? When I want to be provocative, I say: ‘Yugoslavia didn’t break up, it is still there.’ What the Serbian president does is still important in Croatia and vice versa. You can try to force borders and fragmentation but it will not stick, history is present in these realities.”"

Johan de Boose: bekroond

2011-04-05T14:07:00.002+02:00

De poppenspeler en de duivelin (2009) van reiziger, schrijver en dichter Johan de Boose werd bekroond met de Prijs van de Provincie Oost-Vlaanderen 2010 voor Essay en Monografie. "De jury was van oordeel dat de auteur in een meeslepende mengeling van fictie en non-fictie op een meeslepende manier inzicht verschaft in complexe materie." Uitreiking op 5 april 2011 in het NTGent.

Meer info op Johan de Boose en eerder op Balkanboeken.

Reclame: Balkan Trafik festival (Brussel)

2011-04-05T01:17:00.004+02:00

Van donderdag 14 tot zondag 17 april komen de Balkanezen de Bozar in Brussel weer onveilig maken met een uitgebreid en divers programma. Voor de vijfde keer vindt dan het Balkan Trafik Festival plaats. Onder de gasten niet de minste: Goran Bregovic, Boban en Marko Markovic, Danis Tanovic, naaste vele anderen.

Info en tickets hier.

Balkanquote: Paul Brill

2011-04-01T01:36:00.002+02:00

Paul Brill, columnist voor de Volkskrant, in De Morgen (29 maart 2011), p.22:

"(...) Libië is een totaal ander geval dan Irak of Afghanistan, het laat zich veeleer vergelijken met Bosnië in de jaren negentig."

Servië, Kosovo: in de pers

2011-04-01T01:24:00.003+02:00

Uit De Morgen van 29 maart 2011 (p.7): "Top 5 van nationaliteiten van asielzoekers die zich gisteren aanmeldden:

23 uit Kosovo
13 uit Albanië
12 uit Irak
12 uit Servië
9 uit Rusland"

Uit De Morgen van 31 maart (voorpagina): "Asielmanager Peter De Roo oordeelt dat de rondreis door Kosovo van staatssecretaris Melchior Wathelet (cdH) veel effectiever had kunnen zijn. Wathelet trok deze week voor de tweede keer door Kosovo om de inwoners af te raden naar België te komen en hier asiel aan te vragen. "Hij had beter enkele uitgewezen Kosovaren meegenomen op zijn vliegtuig. Dat zou pas mediageniek geweest zijn", zegt De Roo."

In dezelfde krant op p.5 een artikel naar aanleiding van de situatie in Libië: 'Waarom het niet altijd een goed idee is rebellen te bewapenen'. Daarbij wordt als voorbeeld het Kosovaarse UCK genoemd, dat al vroeg steun kreeg van de Duitse inlichtingendiensten, de CIA en de SAS. Ondanks een embargo vonden 'jachtwapens' toch een weg naar de rebellen. Ze zouden hun machtspositie achteraf schandalig misbruiken, met allerlei mensenrechtenschendingen tot gevolg.

Balkanquote: Lucebert

2011-03-23T01:42:00.002+01:00

"...

maar buiten het klooster dicht bij de woeste
bergbeek de herberg van de gesnorde yoegoslaaf
die laat ons raki drinken raki raki raki
zelfs sonja prins wordt dronken en die kan wat aan

des anderen daags word ik met raki wakker
met raki in mijn maag mijn hart mijn neus mijn strot
'mijn god ik ga dood' fluister ik uit 't bed
'geef mij papier ik moet mijn liefste 't laatste schrijven'
maar redeker geeft geen gehoor, die snurkt en rakiet door"

(uit: 'het rila klooster' in: 'een reisje door bulgarije. opgedragen aan sonja prins en hans redeker, mijn reisgenoten', in: lucebert, verzamelde gedichten, De Bezige Bij, 2002, p.274)

Reclame: Passa Porta festival van 24 tot 27 maart in Brussel

2011-03-23T01:06:00.004+01:00

Onder het thema 'On the move' houdt Passa Porta voor de derde keer haar tweejaarlijkse literatuurfestival. Daar zijn ook een aantal Balkanauteurs bij.

Op vrijdag 25 maart om 20u in de KVS is er 'Letters to Europe', waarbij onder andere de Bosniër Saša Stanišić en de Kroaat Igor Štiks hun woorden tot Europa zullen richten.

Op zondag 27 maart om 10.30u in Hotel Le Plaza spreekt o.m. de Kroatische auteur Roman Simić over literair netwerken en het belang van samenwerking over grenzen heen.

Om 12u is de Duitse succesauteur Juli Zeh te gast. Zij schreef o.a. een Bosnisch dagboek, Stilte is een geluid.

Terzelfdertijd praat Igor Štiks o.a. met Vlaming Peter Terrin over de jaarlijkse bloemlezing Best European Fiction, waarin beiden dit jaar werden opgenomen.

Om 14u in Bozar interviewt de blogger dezes Saša Stanišić over schrijven en reizen en vanzelfsprekend over zijn succesroman Hoe de soldaat de grammofoon repareerde (Anthos, 2007). Weldra meer info daarover!

Om 15.45u discussiëren o.a. Igor Štiks, professor en literator Peter Vermeersch en slavist en reiziger Johan de Boose over de grenzen van de Balkan.

Tenslotte praat om 17.15u Roman Simić opnieuw als stichter van het European Short Story Festival in Kroatië, waar straks Annelies Verbeke te gast zal zijn.

Alle programma-details vindt u hier.

Balkanquote: Gazet van Antwerpen (16 maart 2011)

2011-03-23T00:59:00.003+01:00

"Het rode, anonieme neon van de Antwerpse hoerenbuurt verbergt een trend die zich de jongste jaren almaar verder doorzet. Met het verdwijnen van een door de Albanese maffia gestuurde prostitutie, verschenen er steeds meer en meer moslimvrouwen achter de vitrines. Marokkaanse en Turkse meisjes, maar ook moslima's uit de Balkan. "Geld, veel geld maakt me gelukkig, maar uiteindelijk zal Allah me straffen voor wat ik in dit leven doe", getuigt een Turkse moslima."

(uit:'Prostitutie in Antwerpen. Deel 4. Halal naar de hoeren', in: Gazet van Antwerpen, 16 maart 2011, p.12)

Bosnië: Manazine

2011-03-23T00:37:00.003+01:00

Sinds kort heeft Vlaanderen er een nieuw expertisecentrum bij. Mana vzw is het Expertisecentrum voor Islamitische Culturen en een aanspreekpunt voor alles wat islam en moslims in Vlaanderen betreft. Mana focust daarbij op de maatschappelijke, culturele en religieuze dimensie van de islam.

Daarbij hoort ook een viermaandelijks magazine Manazine dat in zijn eerste nummer uitpakt met een reportage over de islam in Bosnië. Het is vooral een inleidende tekst waarin beknopt de cultureel-religieuze geschiedenis van Bosnië wordt geschetst, met aandacht voor bepalende factoren als de Ottomaanse periode en de oorlog in de jaren negentig. Auteur Johan Vrints benadrukt de grote invloed van de verdraagzame en mystieke soefi-orde in Bosnië en wijst op de ideologisch-propagandistische inmenging van radicalere islamieten uit Iran en Saudi-Arabië, die ter plaatse al eens misprijzend 'de nieuwe islam' worden genoemd. Tenslotte toont de (sfeer-)beschrijving van het hedendaagse Bosnië aan dat er nog veel werk aan de winkel is in dit door oorlog en ultranationalisme getraumatiseerde Balkanland.

Hier kan u het magazine online bekijken.

Servië: Goedele Liekens vertaald

2011-03-23T00:17:00.004+01:00

We hadden het al eerder aangekondigd: het penis- en vaginaboek van sexy seksuologe Goedele Liekens is vertaald naar het Servisch (door een oud-student van me!).

Een mooie gelegenheid dus voor la Liekens om Belgrado te bezoeken en haar boeken te promoten. In het februari-nummer van het magazine Goedele stond een bescheiden verslag bij een fotoreportage: Liekens in de stad, Liekens in de boekhandel, Liekens op de Servische televisie, Liekens die met de Servische uitspraak worstelt.

Triëst: Sloveense Playboy (maart 2011).

2011-03-22T23:37:00.003+01:00

Playboy heeft deze maand het Adriatische water tussen hardline Triestini en dito Slovenen weer eens wat dieper gemaakt. Hoezo? Daags na de jaarlijkse herdenking door de Italianen bij het monument van Basovizza, waar tijdens WOII Joegoslavische partizanen talloze fascisten in een massagraf wierpen, verschenen op de cover van de Sloveense Playboy de gevoelige woorden: Trst je nas, Triëst is van ons. Dat is namelijk wat de Joegoslaven (de Slovenen) altijd beweerden, sinds de korte periode in mei 1945 toen het Joegoslavische bevrijdingsleger als eerste de havenstad bereikte, vóór de geallieerden. Een pijnlijke herinnering voor vele volbloed Italianen die toen in de stad woonden. Een schrijnende herinnering nog steeds voor de nationalisten die de stad en de regio tot vandaag bevolken.

Verscheen daar dus plotseling een naaktfoto van de 26-jarige Triëstijnse Giulia Cobez (met Sloveense roots) die door de Sloveense Playboy-redactie op de cover werd gezet met de provocerende woorden erbij. Ze konden er niet mee lachen in Triëst. Volgens onze bronnen zou Giulia achteraf nog een pandoering hebben gekregen van haar boyfriend. Niet omdat ze haar ongesluierde lichaam aan de mensheid had getoond, wel omdat ze de verboden woorden 'Trst je nas' had uitgesproken. De Tweede Wereldoorlog is bijlange na nog niet voorbij...

Reclame: Albanese fotografie

2011-03-13T12:14:00.003+01:00

"De Albanese fotografie is onbekend in het westen, maar vormt een van de rijkste fotografische oeuvres van de Balkan en wellicht een van de belangrijkste van Europa.

De geschiedenis begint met een zekere Pjetër Marubi, een aanhanger van Garibaldi die op de vlucht was en een toevluchtsoord vond in het Ottomaanse Rijk, en meer bepaald in de stad Shkodra. Als een ware pionier opent hij in 1850 de eerste fotostudio van Albanië. Al snel overstijgt het succes van dit bedrijfje de grenzen van de stad en komt de hele Albanese samenleving voor zijn lens poseren. Na zijn dood volgen er verschillende generaties fotografen die de geschiedenis en het plaatselijke dagelijks leven behandelen. Deze “aedes van licht”, zoals Ismaïl Kadare hen noemt, zullen zorgen voor de bloeiperiode van de Albanese fotografie. Daaraan komt pas een einde in 1944, wanneer de dictator Enver Hoxha aan de macht komt. De indrukwekkende galerij van portretten die ze nalaten, houdt het midden tussen een maatschappelijke getuigenis en een artistiek werk. De modellen poseren steeds voor geschilderde decors die haast niet veranderen in de loop der decennia, in mise-en-scènes die zijn samengesteld als echte schilderijen.

Dit etnologische oeuvre werd na een halve eeuw repressie en isolement van onder het stof gehaald, en laat ons op de achtergrond de verschillende gezichten ontdekken van de weinig gekende geschiedenis van Albanië: die van een Ottomaans, onafhankelijk Albanië, maar ook het Albanië bezet door Mussolini.
Ondanks de duidelijke oosterse invloeden en de duizenden kilometers die Shkodra scheiden van Frameries, biedt de Albanese fotografie van het begin van de 20ste eeuw toch op zijn minst opmerkelijke gelijkenissen met die van de portretfotograaf uit de Borinage, Norbert Ghisoland.

Een tentoonstelling voorgesteld door Loïc Chauvin, bedenker van het boek Albanie, visage des Balkans (Arthaud, 1995) en Christian Raby, professor filosofie en fotografie."

Praktisch:
van 17.02.11 tot 27.03.11
Botanique
Koningstraat 236
1210 Brussel

(Copyright foto Kolë Idromeno, Botanique)

Balkanquote: Yves Desmet (De Morgen)

2011-02-20T12:39:00.002+01:00

[over België, land in crisis:]

"Waar het soms rustige, soms moeizame samenleven tussen Vlamingen, Walen en Brusselaars potentieel voldoende conflictstof biedt voor een klein Balkanoorlogje, maar waar in 150 jaar taalstrijd toch veel meer speeksel dan bloed gevloeid is?"

(uit: 'Ceci n'est pas une crise. Hoe een surrealistisch volksfeest uitgroeide tot de beste Belgische imagocampagne ooit. in: De Morgen, 19 februari 2011, p.6-7)

Bosnië: Aleksandar Hemon, Liefde en hindernissen.

2011-02-19T23:18:00.004+01:00

Aleksandar Hemon, Liefde en hindernissen. Meulenhoff, 2011, 207p.

"Liefde en hindernissen wordt gekenmerkt door het verbluffend creatieve proza en de opvallende, schrijnende autobiografische elementen die Hemon tot een van de meest originele stemmen van deze tijd maken.
De acht verhalen in Liefde en hindernissen zijn met elkaar verbonden door de verteller, een jongeman die een carrière doormaakt die sterke overeenkomsten vertoont met de levensloop van Aleksandar Hemon: hij is een beginnend dichter in Sarajevo, een balling in Chicago en uiteindelijk een schrijver die internationale roem verwerft.
Elk verhaal is doorweven met subtiele humor en waaiert uit in fantastische, onvoorziene richtingen."

(tekst: Meulenhoff)

Hemon werd eerder op Balkanboeken vermeld.

Balkanquote: Metro (17 februari 2011)

2011-02-19T23:12:00.002+01:00

"Van tv-zenders in Albanië tot kranten in Zwitserland, ongeveer iedere buitenlandjournalist mocht het voorbije half jaar iets over België maken."

(Metro, 17 februari 2011, p.4)

Belgoslavië: in de pers

2011-02-19T22:12:00.006+01:00

De naam is op deze blog al vaker gevallen, maar afgelopen vrijdag 19 februari stond hij te lezen op de voorpagina van De Morgen: "Belgoslavija". De politieke crisis waarin België zich al maanden (en eigenlijk al sinds 2007) bevindt, inspireert sommige commentatoren om parallellen te maken met het uiteenvallen van Joegoslavië in de loop van de jaren negentig.

Op de foto zie je de Gentse Frietrevolutie afgelopen donderdag, als reactie op het wereldrecord 'langste regeringsvorming ooit' dat België die dag kreeg toebedeeld. Recordhouder tot dan toe was Irak. De halfnaakte kerel in het midden van de foto houdt een blad vast waarop het omineuze "Belgoslavija" staat.

Joegoslavië trad pas echt op de voorgrond toen De Standaard-redacteur Bart Sturtewagen zijn editoriaal van 26 januari jl. opende met: "Zou het twintig jaar geleden in Joegoslavië ook zo zijn gegaan?"

Waarop schrijver en columnist Tom Naegels een dag later antwoordde: "Dat was een verrassende vergelijking, zeker uit de pen van een immer bedaagde Bart Sturtewagen (...). Maar gaandeweg merkte ik dat ik gevoelig was voor de parallel. (...) Er is een tijd geweest, niet lang geleden, dat ik bij zulke redeneringen geërgerd begon te grollen. Maar langzaam begin ik ze te geloven." Zijn conclusie: "Het gaat om: wie ben je? Ben je rechts of links? Ben je wel of geen nationalist? Haat je designer-brillen, of heb je een hekel aan fermettes? Denk je dat de wereld geregeerd wordt door politiek-correct rood, of door bekrompen bruin? Als Vlaanderen ooit een Joegoslavië wordt, zal de oorlog niet tegen de Franstaligen gevoerd worden." (De Standaard, 29 januari 2011, p.49)

Er gaan tevens meer en meer stemmen op om een neutraal en dus buitenlands bemiddelaar aan te stellen om de crisis op te lossen. In De Morgen van 28 januari gaf men alvast een lijstje van kandidaten mee. Daarbij mag uiteraard Balkandeskundige en -diplomaat David Owen (wiens naar hem genoemde vredesplan voor Bosnië trouwens mislukte) niet ontbreken. Sinds enkele dagen wordt ook Martti Ahtisaari, die Kosovo's afscheiding van Servië bewerkstelligde, genoemd.

Op 1 februari schrijft literator en Balkanreiziger Serge van Duijnhoven, al eerder genoemd, een opiniestuk voor De Morgen, geïnspireerd door het Balkangezegde: "Eén steen kan 1.000 scherven maken".

De Morgen van 14 februari meldt tenslotte nog dat de N-VA weigert nog verder contact te hebben met Jean Quatremer, de Europese correspondent van de Franse krant Libération. De journalist had de situatie van de rand rond Brussel vergeleken met Joegoslavië en over de Vlaams-nationalisten geschreven dat ze "aansturen op een etno-taalkundige oorlog die aan de Balkan doet denken." (p.4)

Wordt vervolgd.

Kosovo: Sanije Halili, Vrijgevochten.

2011-02-19T21:32:00.002+01:00